دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اِبْن ِ اَثیر، ابوالسّعادات مجدالدّین مبارک بن محمد شیبانی موصلی (۵۴۴ -۶۰۶ق /۱۱۴۹-۱۲۰۹م )، رجالی، مفسر، مُحدِّث و فقیه شافعی در عراق بود.
وی برادر بزرگ ترعزّالدین و ضیاءالدّین ابن اثیر است که در جزیره ابن عُمَر (اکنون شهر مرزی میان سوریه و ترکیه است) زاده شد.
تحصیلات
مجدالّدین دوران کودکی و نوجوانی را در زادگاه خویش گذراند و پس از آن با پدر و برادرانش به موصل کوچ کرد و در آنجا ادبیات را از ناصح الدین ابومحمد سعید بن دَهّان بغدادی، ابوبکر یحیی بن سعدون مغربی قُرطُبی و ابوالحزم مکّی بن ریان بن شَبَّه ماکِسی، نحوی ضریر و حدیث را از محدّثان موصل از آن جمله ابوالفضل بن طوسی فراگرفت. هنگامی که به حج می رفت در بغداد از ابوالقاسم بن خَل ّ و عبدالوهّاب بن سکینه، ابوالقاسم یعیش بن صدقه فُراتی، ابوالفرج عبدالمنعم بن عبدالوهاب بن کُلَیب حَرّانی و ابواحمد عبدالوهاب بن علی ابن علی حدیث شنید.
فعالیت های سیاسی
مجدالدین آن زمان که در موصل می زیست، به اتابکان زنگی موصل، که از سوی سلجوقیان فرمانروای آنجا بودند، نزدیک شد و به وسیله چند تن از حاکمان زنگی به مقام مشاور ویژه و نیز منشی خاص دست یافت. وی مدتی خزانه دار سیف الدین غازی بن مَودود بن زنگی (د ۵۷۶ق /۱۱۸۰م ) بود و پس از آن مدتی نیز توسط سیف الدین به سرپرستی دیوان جزیره ابن عُمَر گمارده شد، آنگاه به موصل بازگشت و مقام نیابت دیوان را از سوی وزیر جلال الدین ابوالحسن علی بن منصور اصفهانی عهده دار شد و پس از آن نزد مجاهدالدین قایماز (د ۵۹۵ق / ۱۱۹۹م ) راه یافت و در آنجا به مقام بلندی رسید. هنگامی که در ۵۸۹ق / ۱۱۹۳م مجاهدالدین دستگیر و زندانی شد و عزّالدّین مسعود جانشین وی گردید، وی در خدمت مسعود در آمد و پس از درگذشت او، به جانشین وی نورالدین ارسلان شاه پیوست و در فرمانروایی نورالدین ارسلان شاه پیوست و در فرمانروایی نورالدین قدرتی عظیم یافت.
فعالیت های علمی
...