ابن الیاس شیرازی منصور بن محمد

[ویکی نور] منصور بن محمد بن احمد بن یوسف بن الیاس شیرازی، نواده مولانا جلال الدین احمد بن یوسف بن الیاس و یکی از نتیجه های برادر نجم الدین محمود الیاس، طبیب و فقیه معروف شیراز است. بنابراین وی در خانواده ای سرشناس که اطبای برجسته از آن برخاسته اند به دنیا آمد و خود نیز در علوم متداول عصر، خاصه در علم طب، سرشناس و مشهور بوده است.
وی معاصر خواجه حافظ شیرازی و نیز حاجی زین العطار، پزشک مخصوص شاه شجاع و نگارنده اختیارات بدیعی بوده است. تولد منصور بنا به قراین، حدود نیمه نخست سده هشتم هجری و احتمالا قبل از سال 750ق و بین سال های 720 تا 740ق بوده است. زیرا که در موقع تألیف «کفایه مجاهدیه» که به نام مجاهد السلطنه زین العابدین شاه شجاع مبارز الدین محمد، از خاندان مظفریان، در حدود سال های 786 تا 789ق نگاشته و بعید نیست که وی پزشک مخصوص مجاهد الدین بوده باشد، حدوداً چهل ساله بوده است. محمد تقی میر اشاره کرده که شاه شجاع میان سال های 786- 793ق بر فارس حکومت داشته و بعید نیست که منصور این کتاب را در فاصله این هفت سال نگاشته است.
درباره منصور مطلب زیادی در آثار تاریخی و منابع رجال شناسی به چشم نمی خورد. وی در ضمن آثار خود نیز به معرفی خود یا استادان، نیاکان و خانواده خود نپرداخته است.
وی در عنوان کتاب «کفایه مجاهدیه»، خود را منصور بن محمد بن احمد بن یوسف فقیه الیاس معرفی نموده و افزوده است: «چون بر این علم و مطالعه این قسم (مقصود علم طب است) اشتغال می نمود...» این سخن، حاکی از آن است که شغلش منحصراً طبابت بوده و اگر به نوشته مرحوم علامه قزوینی در فهرست کتابخانه مجلس شورای اسلامی، لقب فقیه نیز بر نام مؤلف اضافه شده، اشتباه بوده است. گمان می رود که نویسنده فهرست، کلمه فقیه را که در اول اسم جد مؤلف نوشته شده و مخصوص الیاس است، به حساب نتیجه وی، منصور طبیب گذاشته است.
اطلاعی بیش از این از زندگی وی به دست نیامد.
تشریح الأبدان / نوع اثر: کتاب / نقش: نویسنده

💡 اگر مى بينيم در طولتاريخ همواره حكام جائر از زيارت، در هراس بوده اند و از زائرين بيمناك، اگر مىبينيم كه طاغوتى ستم پيشه چون متوكل و ديگران بارها و بارها آب بر مزار مقدسىچون تربت اطهر حسين عليه السلام مى بندند و زائرين را دست و پا مى برند و بهقتل مى رسانند، اگر در تاريخ مى خوانيم كه منصور بن محمد الكندرى و زيرطغرل سلجوقى به ويرانگرى پرداخت و مانع از زيارت مرقد مطهر ثامن الائمه عليهالسلام مى شد و زائرين آن حضرت را مى آزرد تا سرانجام به فرمان خواجه نظام الملكبه قتل رسيد.

💡 درهمین زمان منصور بن محمد بن نصر، یکی از فرماندهان عمرو که از وی رنجیده بود، به رافع پناه آورد و علاوه بر او، دو پسر علی بن لیث، لیث و معدل نیز به رافع پیوستند.