«فیلوان» یا «پیلوان» به کسی گفته میشود که نگهبان یا مراقب فیلها بوده است. این واژه گاهی به شکل «فیلبان» یا «پیلبان» نیز در متون قدیمی و تاریخی آمده و اشاره به افرادی دارد که مسئولیت مراقبت، نگهداری و هدایت فیلها را بر عهده داشتند. فیلوانها معمولاً مهارت خاصی در مدیریت این حیوانات عظیمالجثه داشتند و توانایی کنترل و آموزش آنها برای کارهای جنگی یا حمل و نقل را دارا بودند. در منابع تاریخی، فیلوانها نقش مهمی در ارتشها و مراسم رسمی داشتند، زیرا فیلها در آن زمان هم ابزار جنگی و هم نماد قدرت و جایگاه اجتماعی محسوب میشدند. فیلوانها به مراقبت از تغذیه، بهداشت و آموزش فیلها میپرداختند و دانش ویژهای در این زمینه داشتند. تاریخچه این حرفه نشاندهنده اهمیت فیلها در زندگی نظامی و اجتماعی گذشته است. این واژه در متون کهن فارسی و عربی ثبت شده و نمونهای از مشاغل تخصصی دوران قدیم را نشان میدهد.
فیلوان
لغت نامه دهخدا
فیلوان. [ فیل ْ ] ( ص مرکب، اِ مرکب ) پیلوان. ( فرهنگ فارسی معین ). نگاهبان فیلان. فیلبان. پیلبان.