علی بن حسین بن موسی بن بابویه

[ویکی شیعه] علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی (درگذشت ۳۲۹ق )، معروف به اِبْن بابِوَیه ْ، فقیه و محدث شیعه و مرجع دینی مردم قم و اطراف آن بوده است. وی پدر شیخ صدوق است و معمولاً از این پدر و پسر با عنوان صدوقین یاد می شود.
بابْوَیه یا بابُویه که نام جد بزرگ اوست، یک نام کهن ایرانی است که در روزگار پس از ظهور اسلام نیز افرادی به این نام موسوم بوده اند. ابن بابویه مؤسس خاندانی دانشور بوده است که افراد آن تا اواخر سده ۶ق /۱۲م معروف بوده اند و منتجب الدین آخرین دانشمند این خاندان نیز همین کنیه و نام ابوالحسن علی بن بابویه را داشته است.
بحرانی شرح حال افراد این خاندان را در کتابی به نام فهرست آل بابویه و علماء البحرین گرد آورده است.

💡 ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی که به اختصار شیخ صدوق خوانده می‌شود، از محدثان نامی امامیه است که به سال ۳۸۱ ه‍.ق از دنیا رفته‌است. وی کتاب من لایحضره الفقیه را پس از تألیف کتاب کافی به دست شیخ کلینی، تألیف کرد. وی این کتاب را به درخواست یکی از بزرگان زمانش به نام ابو عبدالله محمد بن حسن بن اسحاق بن حسن بن اسحاق بن موسی کاظم نگاشته‌است. شیخ صدوق این کتاب را در موضوع فقه نوشته‌است و به گفتهٔ خودش چون طالب این کتاب را فردی اهل استفاده دانسته‌است، کتاب را چنین تدوین کرده‌است. وی احادیث این کتاب را با حذف سندهای روایت‌ها ضبط کرده‌است و علت این کار را خلاصه شدن کتابش معرفی می‌کند. وی در جایی از کتاب عنوان می‌کند که هدفش از نگارش این اثر، جمع روایات نبوده و صرفاً قصد داشته‌است تا فتوایش را بیان کند. او در برخی از موارد در کتابش، سند روایت را به صورت ناقص یا کامل حذف کرده‌است. در پاره‌ای از روایات، او صرفاً روایت بودن آنچه گزارش می‌کند را با عبارات «فی روایة» و «و روی» می‌رساند و حدیث را به امام مشخصی نسبت نمی‌دهد.