سیره ابن هشام
السیرة النبویة یا سیره ابنهشام، کتابی اساسی و معتبر در شرح زندگی پیامبر اسلام(ص) است. نویسنده این اثر، ابومحمد عبدالملک بن هشام حمیری (درگذشت ۲۱۳ یا ۲۱۸ قمری)، ادیب، نسبشناس و مورخ نامدار مصری است که در بصره پرورش یافت. او در واقع، ویرایشگر و مرتبکنندهٔ اثر بزرگ محمد بن اسحاق مطلبی، از نخستین زندگینامهنویسان پیامبر(ص)، بهشمار میرود. ابنهشام با حذف گزارشهایی که بهزعم او ارتباط مستقیمی با سیرۀ پیامبر(ص) نداشتند، همچنین برخی اشعار و روایات نامأنوس، شکل موجز و متمرکزتری از آن سیرهٔ اولیه ارائه داد و گاه مطالب و توضیحاتی نیز بر آن افزود.
ابنهشام که نسبش را به قبیلهٔ کنده یا منطقهٔ حمیر در یمن منتسب میدانند، نزد عالمان و رجالشناسان اهل سنت از اعتبار و و ثاقت بالایی برخوردار است و اثر او بهعنوان یکی از مهمترین و دستاولترین منابع سیره نبوی همواره مورد توجه و ستایش بوده است. علاوه بر این کتاب، آثاری مانند القصائد الحمیریه و التیجان فی ملوک حمیر نیز از او به یادگار مانده که نشاندهندهٔ تسلط وی بر تاریخ و ادبیات عرب بهویژه در حوزۀ یمن است.
سیره ابنهشام، با ساختار منسجم و نثر روان خود، قرنهاست بهعنوان متن درسی و مرجع اصلی پژوهشگران تاریخ صدر اسلام مورد استفاده قرار میگیرد. این اثر، نهتنها رویدادهای مهم زندگی پیامبر(ص) مانند هجرت و غزوات را با تفصیل ثبت کرده، بلکه با گزینش و پیرایش خود، تأثیر بسزایی در شکلگیری روایت کلاسیک و پذیرفتهشدۀ سیرۀ نبوی در میان مسلمانان داشته است.
دانشنامه آزاد فارسی
سِیرۀ اِبْنِ هِشام
(یا: السیرةالنبویه) از قدیمی ترین و معتبرترین کتاب های سیرۀ پیامبر اسلام (ص) به زبان عربی، نوشته ابومحمد عبدالملک بن هشام (؟ـ۲۱۸/۲۱۳ق). این کتاب ظاهراً تلخیص و تهذیبی از سیرۀ ابن اسحاق (؟ـ۱۵۹ق) است. اکثر رجالِ سند او در این کتاب از مردم کوفه و بصره اند. سیره ابن هشام، بعدها به ابواب و فصولی تقسیم و عنوان هایی به بخش های مختلف آن داده شده و بارها به چاپ رسیده است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی شیعه] سیره ابن هشام (کتاب). سیره ابن هشام یا «السیرة النبویة لابن هشام» کتابی است مشتمل بر سیره پیامبر اسلام(ص). نویسنده کتاب ابومحمد عبدالملک بن هشام، در واقع همان مغازی یا سیره ای که محمد ابن اسحاق مطلبی تدوین کرده بود را اصلاح و تصحیح کرده است. ابن هشام به ادعای خود مطالبی را که بی ارتباط با پیامبر دیده و نیز برخی اشعار و مطالب شنیع را از سیره ابن اسحاق حذف کرده و گفته شده مواردی را نیز به آن افزوده است.
ابو محمد عبد الملک بن هشام بن ایوب حمیری المعافری مشهور به جمال الدین(متوفی ۲۱۳یا ۲۱۸ق)، محدّث، مورّخ، ادیب و نسب شناس، در مصر به دنیا آمد و در بصره رشد نمود. نسب ابن هشام را ذهلی، منسوب به ذهل بن معاویة، تیره ای از قبیله «کنده»، ذکر کرده اند و برخی نیز او را حمیری(منتسب به منطقه ای در یمن) می دانند.
وی از عالمان مورد وثوق نزد اهل سنت بوده است که اغلب رجال شناسان سنی مذهب او را ستوده اند.«القصائد الحمیریه» و «التیجان فی ملوک حمیر» از دیگر آثار اوست.