حکیم ترمذی. [ ح َ م ِ ت َ / ت ِ م َ ] ( اِخ ) محمدبن علی، مکنی به ابی عبداﷲ. از مردم ترمذ. یکی از مشاهیر محدثین است. او راست: 1- الفروق. 2- عرس الموحدین. 3- غورالامور. 4- المناهی. 5- شرح الصلوة. 6- اثبات العلل الشرعیة. 7- ختم الولایة. و آنگاه که وی کتاب ختم الولایة را انتشار داد متعصبین بر او بیاغالیدند و وی را از ترمذ نفی کردند. و وی در منفای خویش بسال 255 هَ. ق. درگذشت.
محمد بن علی مکنی بابی عبدالله از مردم ترمد یکی از مشاهیر محدثین است
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 یحییبن معاذ رازی، ابوزکریا یحییبن معاذبن جعفر رازی واعظ. از جمله مشایخ و رجال طریقت است و یگانه وقت خویش بود. او را در معرفت و نصیحت مردمان گفتارهاست. وی معاصر بایزید بسطامی و احمد خضرویه و شاه شجاع کرمانی و خلف بن علی و محمدبن علی حکیم ترمذی و ابوعثمان حیری بود. معاذ به بلخ سفر کرد و دیر زمانی در آنجا بزیست و از آنجا به نیشابور رفت. یحیی به سال ۲۵۸ ه.ق در نیشابور درگذشت.
💡 یکی از پرکارترین و تأثیرگذارترین مؤلفان متصوفه قرن سومق بیگمان حکیم ترمذی است که آثار متنوع و متعدد او محل مراجعه بزرگانی چون غزالی (متوفی ۵۰۵ق) و ابنعربی (متوفی ۶۳۸ق) نیز بودهاست. کتابهای او دربارهٔ ولایت و احوال و اطوار قلب، مانند «ختمالاولیا» و «بیانالفرق»، بعدها در آرای صوفیه بسیار تأثیر داشتهاست. از قرن چهارمق به بعد است که مهمترین کتابهای صوفیه در بیان مبادی تصوف، همراه با نقل اقوال و احوال مشایخ و آداب و اخلاق آنان و دفاع از آرای صوفیه، پدید میآید. در میان کهنترین آنها میتوان از کتاب «اللمع فی التصوف» ابونصر سراج (متوفی. ۳۷۸ق) و «قوتالقلوب» ابوطالب مکی (متوفی ۳۸۶ق) به عربی نام برد که در آنها، گذشته از بیان آرا و نظرگاههای صوفیه، سعی در اثبات سازگاری تصوف با سنت و شریعت شدهاست.
