کلمهی «اول و آخر» در فارسی به معنای آغاز و پایان چیزی است و به ترتیب به نخستین و واپسین موقعیت یا مرحله اشاره دارد. در ادبیات و سخنوری فارسی، «اول و آخر» میتواند برای تأکید بر جامعیت، کامل بودن یا تمامی جنبههای یک موضوع به کار رود. این ترکیب گاهی به صورت استعاری نیز استفاده میشود تا بر اهمیت یا قدرت مطلق چیزی تأکید شود. در قرآن کریم، خداوند خود را «اول و آخر» معرفی میکند، که نشاندهنده وجود ازلی و ابدی اوست و بر آغاز و پایان همه چیز مسلط است. این واژه همچنین در مکالمات روزمره برای بیان ترتیب، رتبه یا ترتیب وقوع رویدادها کاربرد دارد. معنای آن در ترکیبهای مختلف میتواند کمی گستردهتر باشد و بسته به زمینه به آغاز و پایان یک مسیر، داستان، کار یا عمر اشاره کند. از نظر معنایی، با واژههایی مانند «آغاز و پایان»، «ابتدا و انتها» و «نخست و واپسین» هممعنی است. «اول و آخر» میتواند هم به صورت واقعی و هم به صورت نمادین و استعاری در متنها استفاده شود. این ترکیب بار معنایی تأکیدی دارد و بیانگر جامعیت یا تمامیت یک موضوع است. شناخت دقیق مفهوم «اول و آخر» به فهم بهتر متون دینی، ادبی و روزمره کمک میکند و نقش مهمی در تفسیر محتوا دارد.
اول و اخر
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اول و آخر. اول و آخر دو صفت از صفات ثبوتی خداوند است.
در قرآن کریم واژه «الأوّل» ۲ بار، «اوّل» ۲۲ بار و «الأولین و الأوّلون» ۳۹ بار به کار رفته. هم چنان که واژه «الآخِر» ۲۷بار، «آخِر» به صورت مضاف ۳بار و «الآخرین» ۱۰بار در قرآن کریم استعمال شده است. هر دو واژه اوّل و آخر تنها یک بار به عنوان صفت خداوند در قرآن کریم استفاده شده است: (هو الأوّل والآخر والظاهر والباطن وهو بکلّ شیء علیم)؛ اوست اوّل و آخر و ظاهر و باطن، و او به هر چیزی دانا است. در حدیث مشهوری که نود و نه اسم از اسماء و صفات خداوند را برشمرده است، این دو صفت نیز به چشم می خورد..
معنای لغوی اول و آخر
اوّل در لغت، به معنای آغاز چیزی است و دو کاربرد اسمی و وصفی دارد که در معنای وصفی آن اسبقیت نهفته است. آخِر نیز در لغت، به معنای انجام، سرانجام، بازپسین و فرجام می باشد.
مؤنث اوّل «اُولی» و جمع مذکر آن «اولون واولین» است. مؤنث آخر «آخرة» و جمع مذکر آن «آخرون و آخرین» است.
معنای اول و آخر در روایات
به مناسبت استعمال دو واژه اوّل و آخر در قرآن کریم و روایات به عنوان صفت خداوند، روایات دیگری به تبیین معنای آن ها پرداخته اند.
← روایت پیامبر گرامی
...