ابومنصور طبرسی

[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از اثر آفرینان است
(س ششم ق)، عالم امامی، فقیه، متکلم، محدث و مورخ. از اهالی ساری مازندران و از ثقات محدثین و علمای بزرگ امامیه بود. او معاصر ابوالفتوح رازی و امین الاسلام طبرسی است. وی از مهدی بن ابی حرب حسینی مرعشی از دوریستی از شیخ الطایفه، شیخ طوسی روایت کرده است.
شیخ منتجب الدین (م 585 ق) و ابن شهر آشوب (م 588 ق) از شاگردان وی بودند. شهید اول در «غایه المراد» فتاوا و نظرات وی را بسیار نقل کرده است. وی در مازندران درگذشت و در روستایی نزدیک علی آباد (امام شهر فعلی) که امروز نام آن شیخ طبرسی است، دفن شد.
از آثار وی: «الاحتجاج عی اهل اللجاج» معروف به «احتجاج طبرسی» که سید ابن طاووس بر این کتاب و بر مؤلفش درود فرستاده و اکثر متأخرین از آن اخذ کرده و بارها به چاپ رسیده و از آن ترجمه هایی مربوط به قرن دهم باقی است؛ «الکافی» در فقه؛ «فضائل الزهراء سلام الله علیها»؛ «مفاخر الطالبیه»؛ «تاریخ الائمه».

💡 از لفظ طبرسی، چنین برمی‌آید که مردم منسوب به طبرستان یا بخشی از آن، طبرسی خطاب می‌شده‌اند. اما با توجه به گستره زبان عربی، این لقب عام نبوده است و در کتب عرب سده‌های اول اسلامی متداول نبوده است و لفظ طبری بکار می‌رفته است. طبرسی را محتملا بایستی منسوب به طبرس (یا طَوَرس) دانست. البته «سی» در طبرسی نیز ممکن است معانی مختلف داشته باشد. مانند: هفتمین نُت موسیقی، سنگ، سه برابر عدد ده، و در مازندرانی «سی» تپه، کوه تنها، سوی و طرف و … را گویند. اما لقب طَبَرسی عموماً در نزد اشخاص مربوط به حکام و دولت‌های منسوب به ولایات شمالی استفاده شده است و عموماً مربوط به قرون چهارم قمری به بعد است. برخی از علمایی که با لقب طبرسی در پیش از قرن دهم معروف بوده‌اند و همگی آن‌ها به نوعی به طبرستان مرتبط بوده‌اند، شامل؛ علامه برهان‌الدین ابومنصور طبرسی، علامه امین الاسلام طبرسی، ابوالحسن احمدبن محمد الطبرسی، ابی علی الحسن بن قاسم طبرسی، و …