کلمه «قلیاب» در فارسی به مادهای قلیایی سنتی اشاره دارد که معمولاً از خاکستر گیاه اُشنان (گیاهی شور که در بیابانها رشد میکند) به دست میآید. این ماده در حقیقت نوعی کربنات سدیم یا کربنات پتاسیم ناخالص است و در فرهنگ لغت به عنوان آب آمیخته با قلی (خاکستر قلیایی) نیز تعریف شده است. معادل انگلیسی آن معمولاً «lye» است که به معنای مایع قلیایی میباشد. در گذشته، قلیاب در طب سنتی و باورهای عوام بهعنوان مادهای برای باطل کردن سحر و جادو، طلسمها و دعاها استفاده میشد و روشهای خاصی برای مصرف آن وجود داشت. امروزه نیز در برخی عطاریها به صورت محصول بستهبندیشده به فروش میرسد، اما ماهیت آن همان خاکستر قلیایی سنتی است.
قلیاب
لغت نامه دهخدا
قلیاب. [ ق َ ] ( اِ مرکب ) آب آمیخته به قلی ( اشخار ). ( یادداشت مؤلف ). رجوع به قلی شود.
فرهنگ فارسی
( اسم ) نام تجارتی کربنات سدیم یا کربنات پتاسیم ناخالص است که در صابون پزی و شیشه سازی به کار می رود و عبارت از خاکستر گیاه اشنان است که در نتیجه سوزاندن آن حاصل می شود و بان شغار و زاج سیاه نیز گویند قلیاب صابوب پزی قلیاب قمی. یا قلیاب صابون پزی. قلیاب. یا قلیاب قمی. قلیاب. توضیح چون گیاه اشنان در کویرهای اطراف قم فراوان است و در نتیجه سوزاندن آن قلیاب را به دست می آورند بدین نام مشهور است.
فرهنگستان زبان و ادب
{lye} [شیمی] 1. محلول پتاسیم هیدروکسید یا سدیم هیدروکسید که در صنعت به عنوان محلول قلیایی قوی به کار می رود 2. محلولی قلیایی که از خیساندن خاکستر چوب به دست می آید
دانشنامه عمومی
قلیاب نوعی هیدروکسید فلز است که به شکل سنتی از لیچینگ خاکستر ( که شامل مقدار زیادی پتاسیم کربنات می باشد ) بدست می آید یا قلیایی قوی که بسیار در آب انحلال پذیر است و محلول های خورنده بازی ایجاد می کند.
جمله سازی با قلیاب
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 نوع رنگ کاربردی، پاتیلها از چدن یا مس ساخته شده و زیر هر کدام اجاقی قرار میدهند. ابتدا با فروبردن الیاف در محلول قلیاب و آب گرم چربی طبیعی الیاف پشمی را میگیرند که به آن قلیاب کردن میگویند.
