لغت نامه دهخدا
قلعه دره سی. [ ق َ ع َ دَ رِ ] ( اِخ ) نام یکی از دهستانهای سه گانه بخش حومه شهرستان ماکو. از شمال وخاور به دهستان ساری سوباسار و مرز ترکیه و ایران واز جنوب به دهستان به به جیک و چالدران و از باختر به آواجیق محدود است. قسمت شمالی این دهستان معتدل و بقیه کوهستانی سردسیر است. آب مزروعی آن از رودخانه های ساری سوزنگمار و آق چای و چشمه تأمین میگردد. محصولات عمده اش غلات و شغل عمده ساکنین آن گله داری و صنایع دستی شان گلیم بافی است. صادراتشان روغن و پشم و جزئی غلات است. دهستان قلعه دره سی از 28 آبادی بزرگ و کوچک تشکیل شده و جمع نفوس آن در حدود 5990 تن و قراءعمده آن بازرگان، باغچه چوق دانا، لوی بزرگ و کوچک سنگر، قلعه جوق کچوت. راه شوسه بازرگان و ماکو و پلدشت از این دهستان عبور مینماید. رودخانه های آن عبارتند از: رودخانه ساری سو که از باطلاق های کشور ترکیه سرچشمه گرفته از قسمت شمال باختری این دهستان داخل خاک ایران شده و پس از مشروب نمودن بعضی قراء داخل دهستان ساری سوباسار میگردد. رودخانه زنگمار که از کوههای ساری اوجاق و چرگین سر چشمه گرفته و از قسمت باختر داخل این دهستان میگردد و قسمت اول این رودخانه به نام آق چای معروف و در نزدیکی آبادی شاطر رودخانه ساری و چشمه سارهای بازرگان با این رود ملحق شده و ازوسط این دهستان به طرف خاور جریان دارد. و از همان محل تلاقی دو رودخانه به این طرف به نام زنگمار معروف می باشد و پس از مشروب نمودن مزارع داخل دهستان ساری سوباسار میگردد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 4 ).
