این کلمهی در فارسی و عربی دارای چندین معنا و کاربرد است که در متون لغوی و ادبی به آن اشاره شده است. در اصل این واژه از ریشههای مختلف عربی گرفته شده و بسته به زمینه معنای متفاوت پیدا میکند. یکی از معانی «قض» حکایت آواز چاه است، یعنی صدای خاصی که از چاه شنیده میشود. معنای دیگر آن سنگریزه یا سنگریزهناک بودن غذا است، یعنی وقتی چیزی در دهان سنگریزه یا خاک پیدا میشود. در کاربرد دیگر، «قض» به معنای سفت کردن یا سوراخ کردن مروارید و چوب است. همچنین این واژه در معنای کوفتن، بریدن و کندن نیز به کار میرود، و در برخی متون به سنگریزهناک شدن غذا اشاره دارد. در ادبیات عربی، واژه «قض» و مشتقاتش مانند «القضیض» به معنی کسی که پیروی میکند یا تابع است نیز آمده است. به طور خلاصه،این کلمه واژهای چندمعنایی است که بسته به متن میتواند به صدا، سنگریزه، سوراخ کردن، بریدن، یا تباه شدن غذا اشاره کند و کاربردش هم در فارسی و هم در عربی دیده میشود.
قض
لغت نامه دهخدا
قض. [ق ِ ] ( ع اِ صوت ) حکایت آواز چاه. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ). گویند: قالت رکیة قض. ( اقرب الموارد ).
قض. [ ق َض ض ] ( ع ص ) سنگریزه ناک. ( منتهی الارب ): مکان قض؛ فیه قضض. ( اقرب الموارد ). || ( اِ ) سنگریزه خرد. ( منتهی الارب ). و از این باب است قول عربها که گویند: جاؤوا قضهم به فتح قاف و کسر آن و به فتح ضاد و ضم آن و بقضیضهم؛ ای جمیعهم، ای جاؤا بالکبیر و الصغیر او القض بمعنی القاض و القضیض بمعنی المقضوض. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). ارتحلی بالقض والاولاد؛ ای بالاتباع و من یتصل بک. ( اقرب الموارد ).
قض. [ ق َض ض ] ( ع مص ) سفتن مروارید را. ( منتهی الارب ). سوراخ کردن آن. ( اقرب الموارد ): قض اللؤلؤ و الخشب قضاً؛ ثقبه. ( اقرب الموارد ). || کوفتن. || بریدن و کندن. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ): قض الوتد؛ قلعه. ( اقرب الموارد ). || سنگریزه ناک شدن طعام. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ): قضضت من الطعام؛ سنگریزه یا خاک در کاواکی دندانم ماند وقت خوردن طعام. ( منتهی الارب ).
فرهنگ فارسی
تباه شدن و بوی گرفتن از نمی یا تهافت.
جمله سازی با قض
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در اوایل تابستان سال ۲۰۱۲، مقامات دولت سوریه به دنبال درگیری نیروهای دولتی با ارتش آزاد سوریه، از تل رفعت خارج شدند. در نتیجه، مقامات دولتی در این شهر با شورایی متشکل از علمای محلی اسلامی، قضات و افسران سابق ارتش سوریه جایگزین شدند که بر اساس شریعت حکم کنند. از زمان تصرف این شهر توسط ارتش آزاد، شورشیان مخالف دولت موفق به انتقال آرد برای پخت نان از ترکیه به تل رفعت بودند.