عام مخصص

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] عامِ تخصیص خورده شده به وسیله دلیل مخصِّص را عام مخصص گویند.
عام را بعد از تخصیص خوردن و اخراج بعضی از افرادش از شمول آن، عام مخصِّص می گویند؛ برای مثال، در «اکرم کل عالم الاّ الفساق منهم» بعد از این که «فساق» از شمول «کل عالم» خارج شد «کل عالم» را عام مخصِّص می نامند.
مجاز یا حقیقت بودن عام مخصص
در این که آیا عام مخصص حقیقت است یا مجاز، میان اصولیون اختلاف است؛ برخی آن را مطلقا حقیقت می دانند (زیرا بین اراده استعمالی و جدی فرق می گذارند)، برخی دیگر آن را مطلقا مجاز می شمارند و برخی هم تفصیل داده اند.
عناوین مرتبط
...

جمله سازی با عام مخصص

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 دوم اينكه: بعد از آنكه عموميت جمله (فلا يظهر على غيبه احدا) به وسيله جمله (الا منارتضى من رسول ) شكسته شد، به صورت عام مخصص در آمده كه مى تواند باز همتخصيص بخورد، همچنان كه در مورد بحث درباره انبيا تخصيص خورده، چون آياتقرآنى دلالت دارد بر اينكه بر آن حضرت وحى مى شود، مثلا فرموده: (انا اوحينا اليككما اوحينا الى نوح و النبيين من بعده )، و نيز دلالت دارد بر اينكه وحى يكى از مصاديقغيب است. بنابر اين، يك پيغمبر دسترسى به غيب دارد، همچنان كهرسول دارد، البته اين در صورتى است كه مراد ازرسول در جمله (الا من ارتضى من رسول ) مقامىمقابل مقام نبوت باشد، و اما اگر منظور مطلق كسانى باشد كه از ناحيه خدا به سوىخلق گسيل مى شوند نبى هم از همان كسان است، همچنان كه آيه زير بر اين معنا شهادتمى دهد: (و ما ارسلنا من قبلك من رسول و لا نبى...) چون نبى را همارسال شده مى داند، و آيه (و ما ارسلنا فى قريه من نبى ) پس نبى هم مانندرسول جزو استثنا شدگان از عموم نفى است، بدون اينكه عموم مذكور نيازمند بهتخصيص جديدى بشود.

💡 و از همينجا صحيح نبودن قول بعضى از مفسرين مانند رازى مشخص مى شود كه گفته اند:(عمل به ظن در فروع بسيار زياد است، و بعد از تخصيص زدن آيه به مواردى كهمتابعت جائز است جز موارد انگشت شمارى از پيروى ظن غير معتبر باقى نمى ماند و چنينعامى نسبت به موارد باقى مانده، بيش از ظن افاده نمى كند، وحال آنكه خودش از پيروى ظن نهى كرده ) ودليل صحيح نبودن آن اين است كه: اين آيه بدون هيچ ترديدى دلالت بر (عدم جوازپيروى از غير علم ) دارد، چيزى كه هست مواردى ازعمل به ظن - كه به قول ايشان بسيار هم زياد است - از آنجائى كه بادليل علمى تجويز شده در حقيقت استثناء نشده وعمل كردن در آن موارد عمل به آن دليل هاى علمى است، پس آيه شريفه هيچ تخصيصنخورده تا عام مخصص باشد.

شط العرب یعنی چه؟
شط العرب یعنی چه؟
جستجو یعنی چه؟
جستجو یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز