شجره ممنوعه

[ویکی شیعه] شجره ممنوعه یا درخت ممنوع درختی است که حضرت آدم و حوا زمانی که در بهشت ساکن شدند به فرمان خدا از خوردن میوه آن منع شدند، اما با وسوسه شیطان، آنان میوه درخت ممنوع را خوردند. به دلیل این نافرمانی، لباس های آدم و حوا از بدنشان افتاد و از بهشت اخراج شدند. داستان میوه ممنوع در قرآن سه مرتبه آمده است. تورات نیز با روایتی متفاوت به این ماجرا پرداخته است. درباره ماهیت درخت ممنوع چند دیدگاه وجود دارد. برخی آن را حسد و دیگران علم معنا کرده اند.
خداوند پس از سکونت آدم و حوا در بهشت به آنان اجازه داد از میوه هر درختی که در باغ بود استفاده کنند و فقط آن دو را از نزدیک شدن به یک درخت معین منع کرد و از خطر وسوسه های شیطان آگاه نمود. خدا به آدم و حوا هشدار داد که اگر از میوه آن درخت بخورند به خودشان ستم کرده اند. آدم و حوا با وسوسه شیطان، میوه درخت ممنوع را استفاده کردند. شیطان برای وسوسه آدم و حوا به آنان گفته بود در صورتی که میوه درخت ممنوع را بخورند به فرشته تبدیل خواهند شد یا زندگی بی پایان خواهند داشت. پس از خوردن میوه درخت ممنوع، بدن آنان برهنه و عورتشان آشکار شد و دستور خروج آنان از بهشت صادر گردید.
قرآن در سوره های بقره (آیه ۳۵-۳۸)، اعراف (آیه ۱۹-۲۳) و طه (آیه ۱۲۰-۱۲۲) به داستان درخت ممنوع پرداخته است اما نوع درخت را مشخص نکرده است. در این میان، در روایات اسلامی و منابع تفسیری دو برداشت از درخت ممنوع شده است:

💡 اين كار اگر از يك فرد عادى سرزده بود، شايد آنقدر مهم نبود اما از يك پيامبر بزرگالهى و رهبر امت آنچنان با اهميت تلقى شد كه مجازات بسيار شديدى از طرف خداوندبراى آن تعيين گرديد. نهى آدم از شجره ممنوعه نيز يك نهى تحريمى نبود بلكه يكترك اولى بود، ولى با توجه به موقعيت آدم با اهميت تلقى شد و ارتكاب مخالفت بااين نهى (هر چند نهى كراهتى بود) موجب چنان مؤ اخذه و مجازاتى از طرف خدا گرديد.

💡 اين احتمال نيز از طرف بعضى از مفسران داده شده است كه نهى آدم از شجره ممنوعه نهىارشادى بود، نه نهى مولوى توضيح اينكه گاهى خداوند از چيزى نهى مى كند بهعنوان اينكه صاحب اختيار انسان و مولاى او است، و اطاعت فرمانش بر هر انسانى لازم استچنين نهى را نهى مولوى نامند، اما

💡 اين مفسر تورات و انجيل در حقيقت، خواسته است شجره ممنوعه تورات را توجيه كند ولىبالاترين گناه يعنى ضديت و جنگ با خدا را به آدم نسبت داده است. چه خوب بود به جاىاين گونه تفسيرها لااقل، اعتراف به دستكارى در كتب به اصطلاح مقدسه مى نمودند.

💡 در مورد داستان آدم نيز خداوند به او فرموده بود كه خوردن از شجره ممنوعه نتيجه اشبيرون رفتن از بهشت و افتادن در زحمت و رنج است، اين يك ارشاد است، نه فرمان، وبه اين ترتيب آدم تنها مخالفت نهى ارشادى كرد، نه عصيان و گناه واقعى.

💡 اما نكته اى كه در اينجا بايد يادآور شد (اگر چه در جلداول تفسير نيز اشاره كرده ايم ) اين است كه در تورات ساختگى كه امروز موردقبول همه مسيحيان دنيا و يهود است، شجره ممنوعه به عنوان شجره علم و دانش و شجرهحيات و زندگى معرفى شده است تورات ميگويد: آدمقبل از آنكه از شجره علم و دانش بخورد علم و دانشى نداشت و حتى برهنگى خود راتشخيص نميداد، و هنگامى كه از آن خورد، و به معنى واقعى آدم گرديد، از بهشت