دوک ریس

واژه «دوک‌ریس» به شخصی گفته می‌شود که کار او ریسیدن نخ با استفاده از وسیله‌ای به نام «دوک» است. دوک یکی از ابزارهای سنتی و قدیمی نخ‌ریسی است که برای تبدیل الیاف خام، مانند پشم، پنبه، کتان یا ابریشم، به نخ به کار می‌رفته است. دوک‌ریس با مهارت و تجربه، الیاف را به تدریج می‌تاباند و آن‌ها را به رشته‌ای یکنواخت و قابل استفاده برای بافندگی تبدیل می‌کند. این حرفه در گذشته از مشاغل مهم و رایج در جوامع روستایی و سنتی به شمار می‌رفت و نقش مهمی در تولید پارچه، پوشاک و دیگر محصولات نساجی داشت. اگرچه این کار را هم مردان و هم زنان می‌توانستند انجام دهند، اما در بسیاری از مناطق بیشتر توسط زنان انجام می‌شد و از فعالیت‌های رایج خانگی محسوب می‌گردید. واژه «دوک‌ریس» از دو بخش تشکیل شده است: «دوک» که نام ابزار نخ‌ریسی است و «ریس» که از فعل «ریسیدن» به معنای نخ ساختن و تاب دادن الیاف گرفته شده است. به کسی که این کار را انجام می‌دهد، «ریسنده» یا «نخ‌ریس» نیز گفته می‌شود. عمل انجام این حرفه «دوک‌ریسی» نام دارد و از کهن‌ترین شیوه‌های تولید نخ در تاریخ بشر به شمار می‌رود. بنابراین، «دوک‌ریس» به فردی گفته می‌شود که با استفاده از دوک، الیاف طبیعی را به نخ تبدیل می‌کند و در کار نخ‌ریسی مهارت دارد.