خطشب، ترکیبی اضافی و اصطلاحی مرکب است که در منابع کهن فارسی بهکار رفتهاست. این واژه در لغتنامههای معتبری همچون برهان قاطع با توضیح یکی از خطوط جام جم ثبت شده و بهعنوان مترادفهایی چون خط سیاه، خط سبز و خط ازرق نیز شناخته میشود. در سنت ادبی و تاریخی ایران، جام جم به جام افسانهای جمشید پادشاه اشاره دارد که گویا جهاننمایی میکرده و بر روی آن خطوطی اسرارآمیز نقش بسته بود. خطشب بهعنوان یکی از این خطوط، احتمالاً نمادی از مفاهیم کیهانی یا علوم غریبه محسوب میشده و در متون عرفانی و ادبی با بار معنایی ویژهای به کار رفته است. کاربرد این اصطلاح در متون کلاسیک فارسی، نشاندهندهٔ غنای زبان فارسی در بیان مفاهیم انتزاعی و اسطورهای است. امروزه اگرچه این واژه کمتر در گفتار روزمره به کار میرود، اما بهعنوان بخشی از میراث زبانی و فرهنگی فارسی، در متون تخصصی ادبیات و تاریخ قابل مطالعه و بررسی میباشد.
خط شب
لغت نامه دهخدا
خط شب. [ خ َطْ طِ ش َ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) خط سیاه. خط سبز. خط ازرق. یکی از خطوط جام جم است. ( برهان قاطع ). || شب. ( از آنندراج ):
خنجر شب یک نقط از خط شب
کرده حک و روز نهادش لقب.امیرخسرو ( از آنندراج ).
فرهنگ فارسی
خط سیاه خط سبز
جمله سازی با خط شب
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 پیش از آن دم، که دمد، خط شب از عارض روی از سر زلف و رخت، لیل و نهاری بودست
💡 جام می در دست و زلف ساقیت در چنگ باد تا کشد از خط شب بر صفحه ی گلنار مشک