تفسیر باطنی

[ویکی فقه] تفسیر باطنی، گرایشی در تفسیر قرآن جهت کشف و تبیین معانی و معارف باطنی آن می باشد.
باطن در لغت به معنای پنهان در برابر ظاهر و آشکار است.
منظور از یاطن در قرآن
منظور از باطن قرآن کریم معانی و معارف و مصادیقی اند که آیات کریمه بر آن ها دلالت پنهان دارند، در مقابل ظاهر• قرآن، معارف و احکامی اند که آیات بر آن دلالت آشکار دارند؛
اقسام معارف و احکام قرآنی
به بیان دیگر معارف و احکام قرآنی دو قسم اند: ۱. معارف و احکامی که آیات کریمه قرآن بر مبنای قواعد ادبیات عرب و اصول عقلایی محاوره بر آن ها دلالت دارند که به آن ظاهر قرآن می گویند. ۲. معارفی که دلالت آیات بر آن ها برای همگان آشکار نیست و به معارف باطن قرآن موسوم اند.
عدم اختلاف در وجود باطن برای قرآن
...

💡 گلدزیهر به‌خاطر کار روی تفسیر باطنی کتاب مقدس یهودیان بنام «اسطوره‌شناسی در میان عبرانیان» شناخته می‌شود، که در آن از اتهامات نژادپرستان به اینکه اساطیر یهودی «دزدی» از اساطیر یونانی و رومی است دفاع کرد و توضیح داد که شباهت ها نتیجه خاستگاه مشترک الهیات اختری است.

💡 او در سال‌های دهه ۶۰ میلادی تحت تاثیر نوشته‌های فریتهیوف شوئون فیلسوف و صوفی مسلمان سوئیسی قرار گرفت و به اندیشه سنت‌گرایی و خرد جاویدان تمایل یافت. لیندبوم تالیفات متعددی را در کارنامه دارد، از جمله او اولین تفسیر باطنی قرآن به زبان سوئدی را با عنوان «مواجهه با قرآن»، به‌رشتهٔ تحریر درآورده‌است.

💡 دروزی‌ها معتقد نیستند که معنای باطنی، معنای ظاهری را نسخ می‌کند یا لزوماً لغو می‌کند. حمزه بن علی ادعاهای چنین را رد می‌کند و بیان می‌کند که اگر تفسیر باطنی طهارت، پاکی قلب و روح باشد، به این معنی نیست که فرد می‌تواند پاکی فیزیکی خود را کنار بگذارد، زیرا نماز (صلاة) بی‌فایده است اگر فرد در سخنان خود صادق نباشد و اینکه معانی ظاهری و باطنی مکمل یکدیگر هستند.