ایزدخواست

ایزدخواست. [ زَ خوا / خا ] ( اِخ ) دهی است از دهات آباده اقلید و یازده فرسخ میانه جنوب و مغرب آباده است. ( فارسنامه ناصری ). شهرکیست در میانه ٔعراق و فارس و اول خاک فارس از آنجا میباشد. ( انجمن آرا ) ( آنندراج ). نام یکی از دهستانهای دوازده گانه بخش مرکزی شهرستان آباده و تقریباً در شمال باختری بخش واقع گردیده است. حد شمالی آن کوه نیدک و لاتور، حد باختری ارتفاعات سمیرم، حد جنوبی کوه عریان و حد خاوری دشت شورجستان. رودخانه ایزدخواست از وسط دهستان میگذرد. آب مشروب و زراعتی آن از رودخانه ایزدخواست است. محصولات آنجا عبارتند از غلات، بادام، لبنیات.شغل اهالی زراعت و گله داری و گیوه بافی است. این دهستان از یک آبادی بنام ایزد خواست تشکیل شده و جمعیت آن 3470 تن است و چون در کنار راه اصفهان شیراز واقعشده اهمیت دارد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 7 ).
ایزدخواست. [ زَ خا ] ( اِخ ) صحرای وسیعی است مغرب مزایجان بمسافت سه فرسخ و نشیمن گاه ایل بهارلو است. ( فارسنامه ناصری ). به این ده اولاد عالی نیز گویند که جمعیت آن طبق فرهنگ جغرافیایی ( ج 7 ) 148 تن است.

صحرای وسیعی است مغرب مزایجان بمسافت سه فرسخ و نشیمن گاه ایل بهارلو است.

💡 این شهر دارای سابقه باستانی بسیار است و اکثریت نزدیک به اتفاق جهانگردان خارجی، در سیاحت‌نامه‌های خود از این شهر و دژ آن یاد کرده‌اند. بومیان ایزدخواست از لحاظ قومی پارس هستند و زبانشان پارسی با گویش ایزدخواستی است. قطعه یک آزادراه شیراز - اصفهان از کنار این شهرستان عبور می‌کند.

💡 سد قوسی ایزد خواست مربوط به دوره ساسانیان است و در ۷ کیلومتری جنوب ایزدخواست در تنگه‌ای موسوم به «گلوگاه» که کم عرض‌ترین برش رودخانه ایزدخواست است واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ شهریور ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۸۰۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

💡 این روستا در دهستان ایزدخواست غربی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱٬۹۴۰ نفر (۴۲۰خانوار) بوده‌است.

💡 دژ ایزدخواست یا بنای قلعه ایزدخواست یکی از آثار تاریخی استان فارس مربوط به دوره ساسانیان -سده‌های آغازین دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شمال ایزدخواست و در ۶۰ کیلومتری شمال آباده

💡 خاک صنعتی (شهریار یارعلی) یک اندیس غیرفلزی است که در حوالی شهر ایزدخواست استان فارس قرار دارد و مادهٔ معدنی موجود در آن، خاک صنعتی است.سنگ میزبان این اندیس آهک است و دیرینگی آن به دوران پرموتریاس می‌رسد.

💡 قسمت ابتدایی این آزادراه یعنی فاصله بین استان تهران تا استان قم، آزادراه خلیج فارس نامگذاری شده است. قسمت قم-کاشان این آزادراه، آزادراه امیرکبیر نام دارد، قسمت بعدی، آزادراه اصفهان-کاشان نام دارد و در تقاطع با جاده ۶۵، با آزادراه کنارگذر غربی اصفهان یکی می‌گردد. ادامه آزادراه در مسیر ایزدخواست تا شیراز نیز آزادراه شاهچراغ نام دارد.