اشلون

اشلون. [ ] ( اِخ ) دختر بیتکچی از قوم دوربان و خواهر بزرگتر قولتاق و معاصر غازان بود. رجوع به تاریخ غازان ص 2 شود.

دختر بتیکچی از قوم دوربان و خواهر بزرگتر قولتاق و معاصر غازان بود.

اشلون در اصل نام اسم رمز برنامه دولتی برای برنامه نظارتی است که برای شنود الکترونیک و تحلیل شبکه بکار می رود. این برنامه توسط آژانس امنیت ملی ایالات متحده آمریکا و با همراهی چهار کشور کانادا، استرالیا، بریتانیا، و نیوزیلند بر پایه توافق یوکی یواس ای انجام می شود. بعدها اتحادیه امنیتی این پنج کشور، فایو آیز نامیده شد. از بند های مهم این قرارداد نظارتی همکاری گروه راسل بریتانیا و آیوی لیگ امریکا برای همکاری در تمامی زمینه های علمی بود.
الگو:نظارت جهانی
برنامه اشلون در اواخر دهه ۱۹۶۰ ( میلادی ) برای نظارت بر ارتباطات دیپلماتیک و نظامی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی و همپیمانان آن در بلوک شرق در هنگام جنگ سرد پایه ریزی شد و رسما در سال ۱۹۷۱ آغاز به کار کرد.
در پایان سده ۲۰ ( میلادی )، این سامانه که "اشلون" نامیده می شد، فراتر از اهداف نخستین دیپلماتیک و نظامی خود رفت و با نظارت گسترده و جاسوسی صنعتی به "یک سامانه جهانی برای رهگیری ارتباطات فردی و تجاری" تبدیل شد.
کمیته موقت پارلمان اروپا درباره سامانه رهگیری اشلون می گوید که "حتی اگر تعداد شواهد کم باشند، با توجه به مدارک و گفته های محکم افراد و سازمان های بسیار، از جمله منابع آمریکایی، به نظر می رسد احتمال اینکه نام اصلی این پروژه "اشلون" باشد بیشتر است". زیرا جامعه اطلاعاتی ایالات متحده آمریکا از اسم رمزهای بسیار متفاوتی استفاده می کند. برای نمونه، آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا ( سیا ) آنرا "کریپتون" می نامد.
مارگارت نیوزهام، کارمند پیشین آژانس امنیت ملی آمریکا ادعا می کند که هنگامی که از ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۴ در سانی ویل، کالیفرنیا و آرای اف من وید هیل در هروگت، یورک شر شمالی در انگلستان برای لاکهید مارتین کار می کرد وظیفه او نصب و راه اندازی نرم افزارهای رهگیری سامانه اشلون بر روی رایانه های لاکهید مارتین بود. بر پایه گفته های او، در آن زمان، اسم رمز "اشلون" فقط نامی برای رایانه های شبکه آژانس امنیت ملی آمریکا بود. لاکهید این سامانه را "پی۱۴۵" نامید. نرم افزارها نیز "اسکیل ورث" و "سایِر" نامیده می شدند. ماهواره ای به نام "ورتکس"، ارتباطات را رهگیری می کرد. نگاره ای در اینترنت در دسترس است که تکه ای کنده شده از یک کاغذ با شرح وظایف کاری سامانه اشلون را نشان می دهد. در این نگاره، چندین نام دیگر که برای سامانه اشلون استفاده می شوند آورده شده است.

💡 در ۱۹۸۲ جمیز بامفورد خبرنگار تحقیقی و نویسنده، کتاب قصر معما را نوشت. او در این کتاب، نگاه عمیقی به شیوه کار آژانس امنیت ملی آمریکا، و سپس یک آژانس فوق سری، و عملیات شنود با اسم رمز «شامراک» نوشت. آژانس امنیت ملی آمریکا از اسم رمزهای بسیاری استفاده می‌کرد و «شامروک» اسم رمز اشلون تا پیش از ۱۹۷۵ بود.

💡 اگرچه اتحاد یوکی‌یواس‌ای بیشتر با نام اشلون پیوند خورده‌است اطلاعات پردازش‌شده به چندین منبع وابسته است و اطلاعات همرسانی‌شده، محدود به شنود الکترونیک نیست. جدول زیر، نگاه کلی از آژانس‌های دولتی همکار و مسئولیت‌های مربوط آنها در جامعه فایو آیز را نشان می‌دهد:

💡 ایستگاه تانگی‌موآنا در نزدیکی پالمرستون نورث در سال ۱۹۸۲ (میلادی) آغاز به کار کرد که جایگزین پایگاه ارتباطات نیروی دریایی ایریرانگی در نزدیکی وایئورو شد. به باور فدراسیون دانشمندان آمریکایی، ایستگاه تانگی‌موآنا بخشی از برنامه اشلون است. این نقش، نخستین‌بار در سال ۱۹۸۴ (میلادی) توسط پژوهشگر صلح، اون ویلکس فاش شد و روزنامه‌نگار مستقل و کنشگر صلح، نیکی هگر دربارهٔ جزئیات آن پژوهش کرد.