واژهٔ «ارزشمند» به معنای چیزی است که دارای ارزش، اهمیت و بهای والا باشد؛ یعنی آنچه از نظر مادی یا معنوی، شایستهٔ احترام و توجه است. این واژه اغلب برای توصیف افراد، اشیاء یا مفاهیمی بهکار میرود که دارای ویژگیهای برجسته، نادر و تحسینبرانگیز باشند. در معنای نخست، اشاره به گرانبها بودن دارد؛ یعنی چیزی یا کسی که به دلیل کمیابی، کیفیت بالا یا نقش مهم خود، مورد تقدیر و بها قرار میگیرد.
در معنای دوم، مفهومی فراتر از دارایی و ثروت مادی را دربر میگیرد و به جنبههای اخلاقی، انسانی و فرهنگی مربوط میشود. وقتی از انسانی ارزشمند سخن میگوییم، منظور فردی است که به فضیلت، خرد، مهرورزی و رفتار پسندیده آراسته باشد. چنین شخصی نهتنها در نگاه دیگران ارجمند است، بلکه جایگاهی والا در وجدان و حافظهٔ جمعی جامعه دارد.
در کاربرد روزمره و رسمی زبان، واژهٔ «ارزشمند» میتواند برای شناخت و ستایش هر آنچه گرامی و باارزش است به کار رود؛ چه اثر هنری باشد، چه اندیشهای والا و یا فردی شایسته. استفاده از این واژه نشانهٔ توجه به مقام و اهمیت موضوع و بیانگر احساس احترام و قدردانی نسبت به آن است. بدینسان، «ارزشمند» واژهای است که مرز میان کمیت و کیفیت را در معنا میزداید و به مفهوم والای «ارجمندی و گرامیبودن» جان میبخشد.
