الوثاق

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
وثق (۳۴ بار)
«وثاق» از مادّه «ثِقَة» به معنای طناب یا هر چیزی است که با آن می بندند.
وُثُوق، ثِقَهْ به معنی اعتماد است. «وَثِقَ بِهِ وُثوُقاً وثِقَهً» یعنی به او اعتماد کرد. وَثاقَةً به معنی محکم وثابت شدن است «وَثُقَ وَثاقِةً: قوی وثبت» فعل اولی از باب حَسِبَ یَحْسِبُ و فعل دومی از باب کَرُمَ یَکْرُمُ می‏باشد. مُواثَقَه: معاهده محکم.. یاد کنید پیمان اکید خدا را که از شما پیمان گرفته است. ایثاق: بستن. «اَوْثَقَهُ فِی الْوِثاقِ ایثاقاً» یعنی او را به ریسمان بست. وَثْاق مصدر است به معنی بستن چنانکه طبرسی گفته ضمیر (عَذابَهُ - وَثاقَهُ) چنانکه گفته‏اند راجع به خدا است یعنی: آن روز کسی مانند عذاب خدا عذاب نمی‏کند و کسی مانند بستن خدا نمی‏بندد. *** وِثَاق: به کسرو فتح اول چیزی است که باآن می‏بندند مانند زنجیر و ریسمان. و نیز مصدر است چنانکه از مجمع نقل شد.. چون کافران را از کار انداخته و اسیر گرفتید ریسمان را محکم کنید. مَوْثِق: (به فتح میم وکسرثاء) و میثاق به معنی پیمان اکید است. گفت: هرگز او را باشما نخواهم فرستاد تا پیمان محکمی از خدا بدهید که او را بیاورید. موثق سه بار در قرآن مجید آمده است. میثاق: چنانکه گفته شد به معنی پیمان محکم است. راغب می‏گوید: میثاق پیمانی است که با سوگند و عهد تأکید شده باشد. می‏شود گفت: میثاق مصدر نیز بکار می‏رود به معنی محکم کردن چنانکه در جوامع الجامع و کشاف در ذیل آیه. گفته است. ضمیر «میثقاقِه» اگر به «عهد» برگردد معنی این است که پیمان خدا را بعد از استوار کردن آن می‏شکنند و اگر راجع به «الله» باشد منظور محکم کردن خدا است بنظر نگارنده ضمیر راجع به «الله» و مفعول میثاق که «عهد» باشد محذوف است یعنی عهد خدا را نقض می‏کنند پس از آنکه خدا آن را بوسیله ارسال رسل محکم و استوار کرده است در «عهد» گفته‏ایم که ظاهرا مراد از عهد فهم و عقل و درک بشر است که در ذات او گذاشته شده و مراد از میثاق محکم کردن آن است بوسیله انبیاء و رسل علیهم السلام.

💡 ايـن نـيـز روايـت شـده كه آيه (حتى اذا اثخنتموهم فشدوا الوثاق...) ناسخ آيه (و ماكـان لنـبـى ان يكون له اسرى حتى يثخن...) است. و نيز روايت شده كه جمله (فاقتلواالمشركين حيث وجدتموهم ) ناسخ آيه (فشدوا الوثاق فاما منا بعد و اما فداء) است. وخواننده محترم در سابق توجه فرموده كه اصلا نسخى در كار نيست.

💡 (حتى اذا اثخنتموهم فشدوا الوثاق ) - در مجمع البيان گفته: كلمه (اثخان ) بهمـعناى بسيار كشتن، و غلبه و قهر بر دشمن است، و از همين جهت گفته مى شود: (اثخنهالمـرض )، يعنى مرضش شديد شد و (اثخنه الجراح ) يعنى زخمهاى كارى او بسياراست.