الفحشاء
کلمهی «الفحشاء» واژهای عربی است که در فارسی به معنای کار بسیار زشت، عمل ناپسند و گناه آشکار بهکار میرود. ریشهی آن از «فُحش» و «فَحُش» به معنی زشتی در گفتار و کردار گرفته شده است. در متون دینی و قرآنی، «الفحشاء» معمولاً به گناهان بزرگ اخلاقی و رفتاری مانند زنا، فحشا، بیعفتی و هرگونه انحراف آشکار از پاکدامنی اشاره دارد. این واژه بیشتر در برابر مفاهیمی چون «عفاف» و «طهارت» قرار میگیرد و نشانگر رفتاری است که عقل، شرع و عرف آن را قبیح و ناپسند میدانند. در قرآن کریم، «الفحشاء» از جمله کارهایی است که خداوند انسان را از آن نهی کرده و آن را نتیجهی وسوسهی شیطان دانسته است: «إِنَّ اللَّهَ لَا یَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ» یعنی «خداوند به کار زشت فرمان نمیدهد». در ادبیات اسلامی، «فحشاء» هم در بعد گفتاری (سخنان رکیک) و هم در بعد رفتاری (اعمال ناپاک) بهکار میرود. از نظر اخلاقی، ارتکاب «فحشاء» نشانه ضعف ایمان و فقدان خودکنترلی است. بنابراین، «الفحشاء» نمادی از زشتی آشکار، بیحیایی و گناه علنی در رفتار انسان به شمار میآید.
مترادفها
زشتی، فحشا، بدکاری
متضادها
حیا، پاکدامنی، معروف
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
فحش (۲۴ بار)
«فَحْشاء» از مادّه «فحش» به معنای هر کاری است که از حد اعتدال خارج گردد و صورت «فاحش» به خود بگیرد،بنابراین شامل تمامی منکرات وقبائح واضح وآشکار می گردد.
و به معنای هر کار زشت و بسیار قبیح است، و در آیه 268 سوره «بقره» به تناسب بحث، به معنای بخل و ترک انفاق، که در بسیاری از موارد، نوعی معصیت و گناه است آمده (هر چند واژه فحشاء در مواردی به معنای گناه بی عفتی آمده)، حتی بعضی از مفسران تصریح کرده اند که: عرب به شخص بخیل، فاحش می گوید.
فرق میان «فحشاء» و «منکر» در یک عبارت کوتاه می توان گفت: «فحشاء» اشاره به گناهان بزرگ پنهانی، و «منکر» گناهان بزرگ آشکار است، و یا «فحشاء» گناهانی است که بر اثر غلبه قوای شهویه، و «منکر» بر اثر غلبه قوه غضبیه صورت می گیرد.
جمله سازی با الفحشاء
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در حديث ديگرى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله باز چنين آمده است ((لا صلوةامن لم يطع و طاعة الصلوة ان ينتهى عن الفحشاء و المنكر )) كسى كه اطاعت فرمان نماز نكند نمازش نماز نيست،و اطاعت نماز آن است كه نهى آن از فحشاء و منكر به كاربندد. (366)
💡 در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چنين مى خوانيم كه فرمود: ((منلهم تنهه صلاة عن الفحشاء و المنكر لم يزدد من الله الا بعدا )) ((كسى كه نمازش او را از فحشاء و منكر باز ندارد هيچ بهره اى از نماز جز دورى از خداحاصل نكرده است (365)
💡 خداوند سبحان فرمود: ان الصلوة تنهى عن الفحشاء و المنكر و لذكر الله اءكبر؛ همانا آدمى را از هر كار زشت و منكر باز مى دارد و ياد خدا بزرگ تر است.
