مرقع گلشن

مرقع گلشن. [ م ُ رَق ْ ق َ ع ِ گ ُ ش َ ] ( اِخ ) مجموعه ای است عدیم النظیر از هنر ظریف نقاشی و خطاطی و جلوه گاهی خوش منظر و دلنواز و سرشار از ذوق و هنر هنروران که به خواست و دستور پادشاهی هنردوست از سلسله گورکانی هند، از جمله جهانگیر، با سرانگشت توانای هنرمندان ایرانی میان سالهای 1014 تا 1039 بوجود آمده است. و بطور کلی هنر تذهیب و ترصیع و تشعیر و تصویر و تحریر و تجلید در این نسخه نمونه عالیترین نوع هنر و هنرمندی ایرانی است. مرقعگلشن در قرن یازدهم به ایران رسید و در اواخر قرن سیزدهم زمان ولی عهدی ناصرالدین شاه در کتابخانه شاهنشاهی به ثبت رسیده است. مرقع گلشن در حال حاضر دو بخش دارد بخش نخست دارای 90 ورق و بخش دوم مشتمل بر 43ورق که با توجه به دورو بودن اوراق جمعاً 262 قطعه نقاشی و رسم الخط و تشعیرسازی دارد. ( از فهرست مرقعات کتابخانه سلطنتی تألیف بدری آتابای ص 7 تا11 ).

مُرَقَّع گُلْشن
مُرقّعی دربردارندۀ تصاویری از اشخاص و مجالس گوناگون که نقاشان ایرانی دربار جهانگیر مغول، پادشاه هند (حک: ۱۰۱۴ـ۱۰۳۷ق)، آن را تهیه کردند. این مرقع در زمان محمدشاه قاجار (حک: ۱۲۵۰ـ۱۲۶۴ق) به ایران آورده شد و در همان دورۀ قاجار اصلاحاتی در آن صورت گرفت. مرقع مذکور اکنون در کتابخانه کاخ موزۀ گلستان در تهران نگهداری می شود.

💡 جهانگیر در امر تصویرسازی و کتابت آثار جاویدان پارسی کوشا بود و مرقع گلشن که نمونه کاملی از نفاست و تابناکی هنر هندی-ایرانی است و مرقع جهانگیر که از شاهکارهای هنری ممتاز و پر آوازهٔ این دوره است و اکنون در موزه برلین نگهداری می‌شود، حاصل حمایت‌های او از هنر ایرانی است.