مولویه

مولویه. [ م َ/ مُو ل َ وی ی َ ] ( اِخ ) مولوی. طریقه منسوب به مولانا جلال الدین. ( یادداشت مؤلف ). رجوع به مولوی شود.

فرقه ای از صوفیان پیرو جلال الدین محمد بلخی (مولوی ).

رودی در مراکش در شمال غربی افریقا. از مرکز مراکش سرچشمه میگیرد و بدریای مدیترانه میریزد. طول آن ۴۵٠ کیلومتر است.
مولوی.

مولویّه
یکی از چهارده فرقۀ منشعب از سلسلۀ معروفیه منسوب به جلال الدین محمّد مولوی که او را در میان صوفیان، در شناخت انسان و اطوار و شئونش بی نظیر دانسته اند. کرسی نامۀ این سلسله، که در نقطۀ آغاز، شروع انشعاب این فرقه را نیز نشان می دهد، چنین است: ۱. مولوی؛ ۲. شمس تبریزی ۳. رکن الدین سجاسی؛ ۴. ابوالنجیب سهروردی؛ ۵. احمد غزالی؛ ۶. ابوبکر نسّاج؛ ۷. ابوالقاسم گرکانی؛ ۸. ابوعثمان مغربی؛ ۹. ابوعلی کاتب؛ ۱۰. ابوعلی رودباری؛ ۱۱. جنید بغدادی؛ ۱۲. سری سقطی؛ ۱۳. معروف کرخی. در مشایخ نامه ای دیگر، شمس را خلیفۀ باباکمال خجندی و او را خلیفۀ نجم الدین کبری و او را خلیفۀ عماربن یاسر بدلیسی و او را مرید ابوالنجیب سهروردی دانسته اند. این سلسله، پس از سهروردی با سلسلۀ پیشین یکسان است. پس از مولوی نیز، صلاح الدین زرکوب، حسام الدین چلبی، بهاء الدین ولد، جلال الدین چلبی و شمس الدین چلبی در شمار مشایخ این سلسله قرار گرفتند. اگرچه این فرقه خود به فرق دیگری، همچون بنی قاپو و بهاریّه تقسیم شد، مقام جانشینی مولوی، همواره در خاندان او باقی ماند و تمام منسوبان به این فرقه، قطبیت او را پذیرفته اند. آخرین شیخ رسمی این سلسله، عبدالباقی نام داشت که در جریان انقلاب ترک های جوان، از سِمت خود عزل و مولوی خانه ها (که در این سلسله، حکم خانقاه دارد) نیز برای همیشه تعطیل شد. مرکز این سلسله از قدیم شهر قونیه بوده است و خلفای مولویه به چلبی مولا (← چلبی)، عزیز افندی، حضرت پیر، و ملاخونکار موسوم اند. مولویان قبایی ساده می پوشیدند و کلاهی نمدین و بدون درز بر سر می گذاشتند و در مجلس سماع، لباسی با دامن فراخ، که آن را تنوره گویند، بر تن می کنند، مشایخ ایشان بر کلاه خود دستاری نیز می پیچیدند. اینان برای ورود به فرقه، با آیینی خاص، هزار و یکروز به خدمت در مولوی خانه می پرداختند و آن گاه با غسل توبه، رسماً وارد فرقه می شدند. شاید فراوانیِ حلقه های ذکر جلی و مجلس سماع، بارزترین مشخصّه های اینان در برابر دیگر فرق صوفیه باشد. مولویان در سوریه، مصر، عراق و به ویژه در ترکیه حضور داشتند، و در این ناحیۀ اخیر، بزرگ ترینِ جریان فکری به شمار می آمدند. در این چند قرن اخیر، این سلسله، رو به ضعف نهاده بود، و از این رو مشایخ آنان هیچ اثر عارفانۀ شاخصی پدید نیاوردند.

💡 با روی کار آمدن دولت اسلام گرای اردوغان بیشتر محدودیت‌های طریقه مولویه عملاً از میان رفت و سفارت ترکیه در تهران کتابخانه خود را به نام گولپینارلی نام‌گذاری کرد و از اسین چلبی نواده مولوی برای افتتاح آن دعوت کرد.

💡 با بنیان‌گذاری ترکیه مدرن در سال ۱۹۲۲ از سوی مصطفی کمال آتاترک جمهوری لائیک ترکیه بسیار کوشید تا طریقه مولویه را تحت فشارهای گوناگون از تلاش شان باز دارد و به این منظور گولپینارلی از تدریس در دانشگاه منع شد و جلال الدین باقر چلبی را نیز بعد از تعطیلی مولوی خانه‌ها و ممنوعیت هرگونه فعالیت برای طریقت مولویه از کشور تبعید کردند.

💡 سلطان ولد در دوران حیات مولانا به خواست پدر با دختر صلاح الدین زرکوب به نام فاطمه خاتون ازدواج کرد. او در ایجاد طریقت مولویه و نشر افکار و آموزه‌های پدرش نقشی اساسی ایفا نمود.

💡 فاروغ همدم چلبی هم‌اکنون ریاست فرقه مولویه و مدیر بنیاد بین‌الملی مولانا مسئولیت حفظ و نشر سنت خاندان سنتی و تاریخی چلبی را برعهده دارد و اسین چلبی هم‌اکنون قائم مقام بنیاد بین‌الملی مولانا است.