فزان

فزان. [ ف َزْ زا ] ( اِخ ) نام پسر حام و بوی نامیده شد ولایتی فراخ و وسیع که میان فیوم و طرابلس غرب است. ( منتهی الارب ). ولایت پهناوری است بین فیوم و طرابلس غرب. ( از معجم البلدان ). طرابلس مملکتی است از اقلیم دوم و سیم و بلاد مشهورش فزان. ( نزهة القلوب چ لیدن ج 3 ص 269 ).

ناحیه ای در قسمت غربی کشور لیبی ( طرابلس ) در شمال افریقاکه ۴۵٠٠٠ سکنه دارد و شهر اصلی و مرکزی آن مرزوق است که نخلستان های آن اهمیت دارد.

فَزّان ( به عربی: فَزَّان ) نام ناحیه ای بیابانی است در جنوب غربی لیبی. در شمال فزان، دره الشاطی و در غرب آن وادی اروان قرار گرفته است. ناحیه فزان از سوی جنوب غربی به کوه های اکاکوس و تدرارت محدود می شود. در این مناطق صحرایی مخازن انبوه آب زیرزمینی کشف شده که لیبی با اجرای طرح رود بزرگ دست ساز قصد بهره برداری از آن ها و انتقال آن آب به پایتخت را دارد. نام لاتین این منطقه فازانیا بود.

فَزّان
فَزّان
ایالت سابق لیبی، ناحیه ای صحرایی با واحه های متعدد و با سنگ نبشته هایی از ۳هزار سال پ م. در ۱۹۴۲ این ایالت از تصرف ایتالیا بیرون آمد و تا ۱۹۵۱ تحت نظارت فرانسه قرار گرفت و سپس به صورت ایالتی در کشور جدید التأسیس اتحاد پادشاهی لیبی درآمد. در ۱۹۶۳ این ایالت به قسمت های کوچک تری تقسیم شد. مساحت ایالت فزان بالغ بر ۴۵۰هزار کیلومتر مربع است. سلسله کوه های جبل السودا یا کوه های سیاه و حَروج الاسود از شمال این ناحیه می گذرد. تنوع اقلیم بسیار کم و بارش باران به ندرت است، اگرچه آب در بسترهای آرتزین زیر سطحی یافت می شود. شهرهای اصلی در این ناحیه عبارت اند از مُرزُق، سُکنی، گرما، قطرون، و تجری. فزان (فازانیای باستان)، براساس قرارداد اوچی (اکتبر ۱۹۱۲) در اصل همراه با بقیۀ طرابلس غرب (تریپولیتانیا) به ایتالیا منتقل شد. در جنگ جهانی دوم جنگ پیروزمندانۀ (۱۹۴۱ـ۱۹۴۲) ژنرال لوکلربراساس فرمان ژنرال دوگل باعث شکست نیروهای ایتالیا در لیبی شد. سپس این منطقه یکی از سه ایالت لیبی شد. در ۱۹۶۳ لیبی سیستم فدرال حکومت را ملغی کرد و فزان هویت مستقل خود را کاملاً از دست داد.

💡 در ۱۹۱۱، ایتالیا استان‌های سیرنایکا، تریپولیتانیا و فزان را از قلمرو ترک‌ها خارج کرد و در سال ۱۹۳۴ این مستعمره متحد را لیبی نامید.

💡 در نتیجهٔ این جنگ، ایتالیا توانست سه ایالت عثمانی در شمال آفریقا یعنی طرابلس، فزان و برقه را تسخیر نماید. این سه ایالت در کنار هم، لیبی را تشکیل دادند.

💡 شهر سبها واحهای است که در میانه بیابانی به نام بیابان فزان قرار گرفته و دارای یک دانشگاه به نام «دانشگاه سبها»ست.

💡 در جنگ عثمانی و ایتالیا در سال ۱۹۱۱، ایتالیا استان‌های طرابلس، برقه و فزان را از امپراتوری عثمانی فتح کرد و این سه استان را در مستعمره لیبی خود متحد کرد.

💡 گَرامه (به عربی: جرمة) یک محوطه باستان‌شناختی در لیبی است که در فزان واقع شده‌است. روستای جرمه امروزی ۴٬۸۳۹ نفر جمعیت دارد.

💡 بیابان اوباری (عربی: أدهان أوباری) ریگزاری است به شدت خشک در منطقه فزان در جنوب غرب لیبی. مساحت این بیابان حدود ۵۸ هزار کیلومتر مربع است. ساکنان بیابان اوباری را به‌طور سنتی مردم قوم طوارق تشکیل داده‌اند.