ملیجک

ملیجک. [ م َ ج َ ] ( اِخ ) غلامعلی خان، معروف به ملیجک و ملقب به عزیزالسطان و بعد سردار محترم. برادرزاده امینه اقدس گروسی یکی از زنان سوگلی ناصرالدین شاه و پسر میرزا محمدخان، معروف به ملیجک اول و ملقب به امین خاقان است که در حدود 1296 هَ. ق. متولد گردید و از اوان کودکی به قدری مورد محبت و توجه ناصرالدین شاه واقع شد که از فرزندان خودش هم او را بیشتر دوست می داشت، به طوری که او را در سفر سوم ( 1306-1307هَ. ق. ). همراه خود به اروپا برد و اخترالدوله دخترش را هم به حباله نکاح او درآورد.اما پس از قتل ناصرالدین شاه عزت و ثروت خود را به تدریج از دست داد و میان او و دختر شاه هم متارکه شد وسرانجام به سال 1318 هَ.ش. در 61سالگی در عین فقر و بدبختی درگذشت. ( از تاریخ رجال ایران ج 3 صص 20 - 21 ). رجوع به همین مأخذ و دایرةالمعارف فارسی شود.
ملیجک. [ م َ ج َ ] ( اِخ ) (... اول ) محمد فرزند دوستی چوپان گروسی برادر امینه اقدس یکی از زنان سوگلی ناصرالدین شاه است. ( از تاریخ رجال ایران ج 3 ص 219 ). رجوع به همین مأخذ و مدخل قبل شود.

💡 چندی بعد او برادر خود محمد را که کودکی بیش نبود از بیجار گروس به تهران فراخواند و این برادر در نزد شاه محبوبیت پیدا کرد و به جرگه غلام بچه‌های شاه پیوست و بعدها در دسته عمله خلوت قرار گرفت. ناصرالدین‌شاه او را ملیجک می‌خواند.

💡 به دستور شاه، برای ملیجک دوم دسته موزیک مخصوصی شکل گرفت و به استناد به بعضی روایات، درویش‌خان در موزیک ملیجک نوازندگی طبل کوچک را به عهده داشته و آشنایی او با موسیقی از همین‌جا آغاز شد. بعضی روایات هم اشاره به این دارند که درویش در دسته موزیک دیگری که به تقلید از موزیک ملیجک برای کامران میرزای نایب السطنه ایجاد شده بود، فعالیت می‌کرد.

💡 ناصرالدین شاه برای ازدواج با ملیجک (عزیزالسطان)، دو نفر از محبوب‌ترین دخترانش را برگزید. تاج السلطنه از این ازدواج سر باز زد و در برابر انتخاب پدر سرکشی نمود. در نهایت دختر دیگر ناصرالدین شاه اخترالدوله به این ازدواج رضایت داد اما پس از ترور و مرگ ناصرالدین شاه و با فراز و نشیب‌های زیادی که عزیزالسطان مواجه شد، از او طلاق گرفت. او پس از طلاق از ملیجک به عقد ارشدالدوله درآمد.

💡 رقیب سرسخت امینه اقدس در حرمسرا، انیس‌الدوله بود که هر دو نیز نازا بودند. رقابت بین این دو در تمامی مسائل مشهود بود. در این میان امینه اقدس برگی برنده داشت و آن هم برادرزاده‌اش، ملقب به ملیجک و عزیزالسلطان بود که مورد علاقه شدید شاه قرار داشت.

💡 اخترالدوله یکی از دختران ناصرالدین‌شاه است. وی در سال ۱۳۰۹ هجری خورشیدی با عزیزالسلطان (ملیجک) ازدواج کرد و جهیزیهٔ خود را به عمارت ملیجک (عزیزیه) منتقل نمود. پس از ترور ناصرالدین شاه از ملیجک طلاق گرفته و همسر فردی به نام ارشدالدوله شد.