پیاله پیما

کلمه‌ی «پیاله‌ پیما» در فارسی به کسی گفته می‌شود که با پیاله باده می‌نوشد و کنایه از شراب‌خوار یا اهل می‌گساری است. این واژه از ترکیب «پیاله» به معنای ظرف نوشیدنی و «پیما» که در اینجا اشاره به مکرر نوشیدن دارد، ساخته شده و در ادبیات فارسی معمولاً به صورت کنایی برای توصیف افرادی به کار می‌رود که عادت به نوشیدن مداوم شراب دارند. در اشعار کلاسیک و متون ادبی، این اصطلاح بیشتر برای نمایش سبک زندگی لذت‌جویانه، پرگناه یا آزادانه به کار گرفته شده و گاهی با دیگر اصطلاحات مرتبط با می‌گساری و شراب‌خواری همراه می‌شود. از نظر معنایی، «پیاله‌ پیما» نزدیک به واژه‌هایی مانند شراب‌خوار و می‌نوش است، اما کاربرد آن تنها به معنا و تصویر مادی محدود نمی‌شود و در برخی متون عرفانی و شعرهای تمثیلی، به شکل استعاری برای اشاره به افراد عاشق حقیقت، مست از عشق الهی یا شیدای معنوی نیز به کار رفته است. در این زمینه استعاری، پیاله و باده نمایانگر معرفت، عشق یا وجد روحانی است و «پیاله‌ پیما» تصویری از کسی است که در دنیای عشق یا عرفان غرق شده است. در مجموع، این واژه هم بیانگر سبک زندگی لذت‌جویانه و می‌گساری و هم بیانگر غرقه شدن در عشق و معرفت است و بسته به متن و زمینه، می‌تواند بار معنایی متفاوتی داشته باشد.