یونیزاسیون

فرآیند تشکیل یا تجزیه شدن یون ها، یونش.

یونیزاسیون (ionization)
فرآیند تشکیل یون. این فرآیند ممکن است به دو روش صورت گیرد: در روش اول، اتم ها برای تشکیل یون های مثبت و منفی الکترون از دست می دهند یا الکترون به دست می آورند:
Na - e-→ Na+۱/۲Cl۲ + e-→ Cl-
در مکانیسم دوم، پیوند کووالانسیمی شکند و تشکیل یون می دهد. انحلال گاز کلرید هیدروژندر آب از این جمله است:
HCl (g) + aq = H+ (aq) + Cl- (aq)
در این مکانیسم، بخشی از مولکول دو الکترون می گیرد و یون منفی تولید می کند، و بخش دیگر مولکول دارای بار مثبت می شود. غالباً فرآیند شکستن پیوند را تفکیکمی نامند.

💡 آشکارسازهای نوری برای تشخیص دودهای دارای ذرات درشت نسبت به آشکارسازهای یونیزاسیون مناسب‌ترند.

💡 مقدار انرژی لازم برای جدا کردن یک مول الکترون از یک مول اتم در حالت گازی و تبدیل آن به یک مول یون یکبار مثبت (کاتیون) در حالت گازی را انرژی یونش یا یونیزاسیون می‌گویند که اولین انرژی یونش است. اگر دومین الکترون از اتم جدا شود، به آن انرژی یونش دوم گویند. به همین صورت سومین، چهارمین و... انرژی یونش تعریف می‌شود.

💡 زمانی که ماده با یک نور با انرژی لازم برهم کنش داشته باشد، یونیزاسیون رخ خواهد داد.

💡 با وقوع تغییرات اندک در چگالی اجرام، ساختار سلسله مراتبی ماده شکل گرفت. موادی که در نواحی چگال جمع شده بودند ابرهای گاز و ستارگان اولیه را تشکیل دادند. این ستاره‌های عظیم باعث ایجاد مجدد فرایند یونیزاسیون شده و بسیاری از عناصر سنگین جهان آغازین را به وجود آوردند.

💡 آشکارسازهای یونیزاسیون گازی گروه بسیار مهمی از تجهیزات مورد استفاده در ردیابی و اندازه‌گیری تابش به شمار می‌روند. نمودار نشان داده‌شده در شکل تغییرات تولید جفت یون در برابر تغییرات ولتاژ به‌کار رفته برای تابش تصادفی ثابت را نمایش می‌دهد.