نفحات الانس

از آثار نورالدین عبدالرحمن جامی است و آنرا در سال ۸۸۳ ه. تالیف کرد و آن شرح حال ۶۱۴ تن از فضلا و علما و مشایخ صوفیه است. اصل این کتاب طبقات الصوفیه محمد بن حسین سلمی نیشابوری ( ف. ۴۱۲ ه.ق ) است که به زبان عربی بود و بعدا خواجه عبدالله انصاری آنرا بزبان هروی تقریر کرد و بسط داد و سپس جامی بر حسب دستور امیر علیشیر نوائی آنرا به فارسی دری در آورد و احوال مشایخ صوفیان را تا زمان خود بر آن افزود و نام آنرا [ نفحات الانس من حضرات القدس ] نهاد. بارها در هندوستان و ایران به چاپ رسیده است.

[ویکی نور] نفحات الأنس، از آثار عارف مشهور قرن نهم هجری، عبدالرحمن بن احمد جامی است که در آن، تعدادی از شخصیت های صوفی و عارف را به زبان فارسی شناسانده است.
این اثر را آقایان عبدالحمید مولوی، ولیام ناسولیس و مولوی غلام عیسی تصحیح و تحقیق کرده اند. پیشنهاد نگارش کتاب حاضر به نویسنده در تاریخ 881ق، مطرح شده و او آن را پذیرفته و در تاریخ 883ق، به پایان رسانده است.
نام کامل کتاب عبارت است از: «نفحات الأنس من حضرات القدس».
این کتاب از مقدمه نویسنده و متن اصلی (شامل دو بخش: 1. الرجال العارفون الواصلون، 584 نفر؛ 2. النّساء العارفات الواصلات إلی مراتب الرّجال، 34 نفر) تشکیل شده است.
گفتنی است که با توجه به آنکه نگرش اسلامی، نه مردسالار است و نه زن سالار، بلکه الهی و انسانی است و ارزش محور، شایسته آن بود که نویسنده محترم قید «إلی مراتب الرّجال» را در عنوان بخش دوم نمی آورد و یا به این صورت می نوشت: «إلی مراتب الکمال».

💡 از این حکایت و معدود اطلاعاتی که در پاره ای از تذکره‌های عرفانی مانند تذکرة الاولیاء و نفحات الانس وجود دارد معلوم می‌شود که در میان صوفیه وی به طاووس الفقرا شهرت داشته‌است. سال درگذشت او را ۳۷۸ هجری قمری نوشته‌اند.

💡 اما اینکه او چگونه از مرگ استادش آگاه شد، در حکایتی در مناقب العارفین و نفحات الانس نقل شده‌است که بواسطه اینکه اسرار از غیب می‌دانست، از مرگ سلطان العلما خبر یافت وبر خود واجب دانست تا به قونیه رود و امانت شیخ خود یعنی مولوی را تحت حمایت گیرد.