زمه

زمه. [ زَ م َ / م ِ ] ( اِ ) زاج سفید را گویند ومعرب آن زمج است و بعضی گویند سنگی است شبیه به زاج. ( برهان ) ( آنندراج ) ( از ناظم الاطباء ). سنگی است سفید که به هندی بهتکردی گویند. ( فرهنگ رشیدی ). زاج. زاغ. زاک. شب. زمچ. نَک. ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ).
زمه. [ زَ م َه ْ] ( ع مص ) سخت شدن گرما. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || سخت شدن گرما بر آن مرد. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || ( اِمص ) شدت گرما. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). شدت و سختی گرما. ( ناظم الاطباء ).
زمه. [ زَم ْه ْ ] ( ع مص ) اذیت دادن کسی را گرمی آفتاب. کل ذلک لغة فی الدال و الذال. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). رجوع به ماده قبل و نشوء اللغة ص 18 شود.
زمه. [ زِم ْ م ِ ] ( اِخ ) دهی از دهستان حومه بخش اشنویه است که در شهرستان ارومیه واقع است و131تن سکنه دارد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 4 ).
زمه. [ زَ م ِ ] ( اِخ ) دهی از دهستان پایین رخ است که در بخش کدکن شهرستان تربت حیدریه واقع است و 571 تن سکنه دارد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9 ).

= زاج١ * زاج سفید

زاج، زاج سفید
( اسم ) ۱ - صمغ ( مطلقا ). ۲ - زاج زاگ.
دهی از دهستان پایین رخ در بخش کدکن شهرستان تربت واقع است.

💡 ستاره ای که زمه وقت نور دارد ننگ ز مردی که ز درگاه فخر دارد عار

💡 صابر علی شه آنکه بر رأی انورش خورشید کم زمه بود و مه کم از هلال

💡 شبدیز خسروی زمه نو رکاب یافت تا شهسوار قدر تو پا در میان نهاد

💡 از ثری تا بثریا و زمه تا ماهی چیست آن ذره که در عشق گروگان تو نیست

💡 عطف عنان بموطنم آنگونه کن که چرخ بنیند زمه سمند مرا نعل بر سم است

💡 هرچه در وصف توگفتند، زمه تا ماهی سخنی بود بنسبت ز سمک تا بسما