دینوری
ابوحنیفه دینوری، با نام کامل احمد بن داود بن ونند (زاده حدود ۸۱۵ میلادی در دینور، درگذشته حدود ۸۹۵ میلادی)، از دانشمندان برجسته ایرانی در قرن سوم هجری و دوران طلایی اسلام بود. او در رشتههای متعددی همچون تاریخنگاری، گیاهشناسی، جغرافیا، ریاضیات، نجوم، فلزکاری، و زبانشناسی تخصص داشت و آثار ارزشمندی از خود بهجای گذاشت.
زندگینامه و تحصیلات
دینوری در شهر دینور در استان کرمانشاه متولد شد و در جوانی برای تحصیل به بصره، کوفه، اصفهان و دیگر مراکز علمی آن زمان سفر کرد. او از شاگردان برجستهٔ ابنسکیت اهوازی و پدرش بود و در علوم مختلف از جمله صرف و نحو، هندسه، حساب، و نجوم آموزش دید.
آثار علمی
از مهمترین آثار دینوری میتوان به دو کتاب زیر اشاره کرد:
الاخبار الطوال: کتابی تاریخی که بهعنوان یکی از منابع اولیهٔ تاریخنگاری اسلامی شناخته میشود.
النبات: اثر برجستهای در زمینهٔ گیاهشناسی که بهعنوان اولین کتاب مستقل در این حوزه در جهان اسلام مطرح است.
جایگاه علمی
دینوری را میتوان اولین گیاهشناس مسلمان در دوران اسلامی دانست که توانست به بسیاری از پرسشها و مجهولات مربوط به گیاهان و داروها پاسخ دهد. آثار او تأثیر زیادی بر دانشمندان بعدی مانند ابنبیطار و ابوریحان بیرونی داشت. علاوه بر این، وی در زمینههای دیگر علمی نیز تأثیرگذار بود و در علوم مختلف از جمله تاریخنگاری، جغرافیا، و زبانشناسی آثار مهمی از خود بهجای گذاشت.
لغت نامه دهخدا
دینوری. [ ن َ وَ ] ( اِخ ) رجوع به ابوحنیفه احمدبن داود دینوری و دائرة المعارف اسلام، تاریخ ایران باستان ج 1 ص 102، فهرست اعلام الجماهر فی معرفةالجواهر، یتیمةالدهر ثعالبی ج 4 ص 64، معجم المطبوعات، معجم الادباء ج 1 ص 123، بغیةالوعاة سیوطی ص 132، طبقات التمیمی ص 51 و خزانة الادب ج 1 ص 25 شود.
دینوری. [ ن َ وَ ] ( اِخ ) ابوعبداﷲ محمدبن مسلم کوفی مروزی دینوری. رجوع به ابن قتیبة شود.
دینوری.[ ن َ وَ ] ( اِخ ) رجوع به نصربن یعقوب دینوری شود.، دین وری. [ وَ ] ( حامص مرکب ) دیانت. ( یادداشت مؤلف ). عمل دین ور. رجوع به دین ور شود.
فرهنگ فارسی
ابوحنیفه.
دیانت.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] دینوری (ابهام زدایی). دینوری ممکن است اسم برای اشخاص ذیل باشد: • ابن قتیبه دینوری، از ادیبان و مورخان بزرگ قرن سوم هجری• ممشاد دینوری، صوفی ایرانی در قرن سوم
...
جمله سازی با دینوری
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 خبرالدین یوجَسوی از کتاب اخبارالطوال دینوری که به زبان فارسی نوشته شده است[نیازمند منبع]، با احتمال به عنوان یک تلاش اولیه برای یکپارچهسازی تاریخ ایران و اسلام یاد کرده است.
💡 جماعتی اندر نزدیک ممشاد دینوری شدند، اندر حال بیماری وی، گفتند خدای با تو چنین و چنین کناد؟ گفت نزدیک سی سالست تا بهشت بر من عرضه میکند که در آنجا ننگرستم و بوقت نزع گفتند دل خویش را چون می یابی گفت سی سالست تا دل خویش گم کرده ام.
💡 کسی گفت نزدیک ممشاد دینوری بودم، بوقت وفات او، گفتند علتِ تو چه گونه است، گفت علّت را از من پرسید، او را گفتند بگو لااِلهَ اَّلا اللّهُ روی بدیواری کرد و گفت همگی من بتو فانی کردم جزاء آنکس که ترا دوست دارد این بود.
💡 بوبکر رازی گفت نزدیک ممشاد دینوری بودم، حدیث اوام همی رفت گفت ما را وامی بود بدان سبب مشغول دل بودم بخواب دیدم که کسی گوید یا بخیل این مقدار فرا ستدی بر ما، زیادت وام کن و مترس، بر تو گرفتن و بر ما باز دادن پس از آن نیز با هیچ قصّاب و بقّال شمار نکردم.