دهان بین

«دهان‌بین» به فردی گفته می‌شود که نظر، رفتار یا تصمیم‌های خود را بیشتر بر اساس گفته‌ها و عقاید دیگران تنظیم می‌کند و استقلال فکری و پایداری کافی در دیدگاه‌های خود ندارد. چنین فردی معمولاً تحت تأثیر سخنان اطرافیان قرار می‌گیرد و ممکن است با شنیدن هر نظر تازه، عقیده یا تصمیم خود را تغییر دهد. در زبان فارسی، این واژه بیشتر بار معنایی منفی دارد و برای توصیف کسانی به کار می‌رود که بدون تحقیق، اندیشه یا بررسی دقیق، گفته‌های دیگران را می‌پذیرند و از خود اراده و تحلیل مستقلی نشان نمی‌دهند. دهان‌بینی می‌تواند باعث شود انسان در تصمیم‌گیری‌های مهم زندگی دچار سردرگمی و ناپایداری شود، زیرا همواره منتظر تأیید یا مخالفت دیگران باقی می‌ماند. این ویژگی در روابط اجتماعی، مسائل خانوادگی، انتخاب‌های شغلی و حتی باورهای شخصی می‌تواند اثرهای نامطلوبی به همراه داشته باشد. در ادبیات و فرهنگ فارسی نیز افراد دهان‌بین معمولاً کسانی معرفی می‌شوند که زود فریب سخنان دیگران را می‌خورند و توان ایستادگی بر باور درست خود را ندارند. البته مشورت گرفتن و بهره بردن از تجربه دیگران با این رفتار تفاوت دارد، زیرا مشورت بر پایه اندیشیدن، بررسی و انتخاب آگاهانه انجام می‌شود، در حالی که دهان‌بینی به معنای پذیرفتن بی‌فکر سخنان دیگران و پیروی بدون آگاهی و استقلال فکری است. چنین فردی ممکن است برای جلب رضایت دیگران یا ترس از قضاوت مردم، برخلاف میل و تشخیص واقعی خود رفتار کند. در مقابل، فردی که استقلال فکری دارد، پس از شنیدن نظر دیگران با عقل و آگاهی تصمیم می‌گیرد و به آسانی دچار تغییر عقیده نمی‌شود. به طور کلی، این کلمه به کسی گفته می‌شود که بیش از اندازه تحت تأثیر حرف و نظر دیگران قرار می‌گیرد و در تصمیم‌ها و باورهای خود ثبات و استقلال کافی ندارد.