واژه «جائر» در زبان عربی یک صفت است که از ریشه «جور» گرفته شده و در اصل به معنای ستمکار، ظالم و بیدادگر به کار میرود. این واژه برای توصیف فردی استفاده میشود که از عدالت و حق منحرف شده و به ظلم و تجاوز روی میآورد. در متون لغوی، «جائر» به کسی گفته میشود که از راه درست و حق فاصله گرفته و به مسیر باطل و نادرست گرایش پیدا کرده است. این انحراف میتواند در رفتار، قضاوت یا حکومتداری ظاهر شود و به همین دلیل در ادبیات سیاسی و اخلاقی نیز کاربرد فراوان دارد. در برخی منابع، این کلمه به معنای کسی آمده است که بدون رعایت عدالت و قوانین صحیح عمل میکند و در مقام قدرت، به جای انصاف، ظلم را پیشه میسازد. همچنین در کاربردهای لغوی دیگر، این واژه برای بیان حالت انحراف از اعتدال و گرایش به افراط یا بیداد نیز استفاده شده است. از نظر ساختاری، «جائر» اسم فاعل است و بر انجامدهنده عمل جور و ستم دلالت دارد. در متون دینی و اخلاقی، این واژه بار منفی شدیدی دارد و در برابر مفهوم «عادل» قرار میگیرد. به همین دلیل، «جائر» نه تنها به معنای ظالم فردی است، بلکه میتواند به نظام یا رفتاری ناعادلانه نیز اشاره داشته باشد. در مجموع، این کلمه به فرد یا وضعیتی گفته میشود که از مسیر حق و عدالت منحرف شده و به ظلم، بیداد و بیانصافی گرایش پیدا کرده است.
جائر
لغت نامه دهخدا
جائر. [ ءِ ] ( ع ص ) از جور. ستمکار. ( منتهی الارب ). جورکننده و ستمکار. ( غیاث اللغات ). ستمکار. ( دهار ). ظالم. بیدادگر. ستمگر. ج، جائرون، جَوَرَه، جارَة. || آنکه از راه حق میل کند براه باطل. ( غیاث اللغات ). گشته از راه. ( ترجمان علامه جرجانی ).
جائر. [ ءِ ] ( ع اِمص ) از ج َءْرَ شورش دل. || بگلو درماندگی چیزی. || ( مص ) گرفتن گلو و خراش آن از خوردن چیزی چرب. ( منتهی الارب ).
جائر. [ ءِ ] ( ع اِمص ) از ج َی َرَ. گرمی دل از خشم و گرسنگی. ( منتهی الارب ).
فرهنگ فارسی
( اسم ) ۱- ستمکار جور کننده ظالم. ۲- آنکه از راه حق براه باطل میل کند گشته از راه. ۳- ( اسم ) گرمی دل از گرسنگی و خشم. ۴- کسی که بدون رعایت قوانین موضوع. شیعه قدرت را بدست گیرد یا کسی که از چنین شخصی قبول شغلی کند. جمع جائرون.
گرمی دل از خشم و گرسنگی
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی جَائِرٌ: منحرف از هدف
معنی قَصْدُ: راهی که رهرواش را به هدف می رساند(قصد به معنای استقامت راه است، یعنی راه آنطور مستقیم باشد که در رساندن سالک خود به هدف، قیوم و مسلط باشد، و ظاهرا این کلمه که مصدر است در عبارت "عَلَی ﭐللَّهِ قَصْدُ ﭐلسَّبِیلِ " به معنای اسم فاعل است، و اضافه شدن...
ریشه کلمه:
جور (۱۳ بار)
جمله سازی با جائر
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در دور تو دست فلک جائر چون سایهٔ شمعست به کوتاهی
💡 زانکه نزدیک حاکم جائر کرد حق را برای حق ظاهر
💡 وانکه او از جور جائر بود ترسان پیش ازین در پناه عدل تو ایمن ز جور جائرست