در زبان فارسی به معنای اصلیِ صورتِ قیمتگذاری و ارزشگذاری کالاها، یا فهرست مالیاتی است که به یک جنس یا خدمات تعلق میگیرد؛ مشهورترین مصداق آن «تعرفهٔ گمرکی» است که میزان عوارض واردات و صادرات را مشخص میکند. این اصطلاح ریشه در زبان عربی دارد و دکتر خیام پور در تحلیل خود به این نکته اشاره میکند که این واژه احتمالاً از مصدر «عَرَفَ» به معنای شناختن و دانستن با تشدید حرف «را» (ر) گرفته شده و با افزودن تاء تانیث به شکل «تعریفه» درآمده است. نکته قابل تأمل این است که بسیاری از افراد این کلمه را به اشتباه، به عنوان مصدری مستقل شبیه به «تکمله» یا «تبصره» تلقی کرده و آن را بدون حرف «یاء» (یعنی «تعرفه») مینویسند، در حالی که واژه اصلی احتمالاً شکل دیگری داشته است.
همانطور که اشاره شد، ساختار صرفیِ «تَفعِلَة» (مانند تعریفه) در فعل ثلاثی سالم قیاسی نیست و این امر موجب شده است تا برخی متخصصان زبانشناسی درباره اصالت و ساختار این کلمه در زبان عربی تردید کنند. با این حال، علیرغم این نکات ریشهشناختی، در زبان فارسی معیار امروزی، شکل مصطلح و رایج، «تعرفه» است. از آنجا که این واژه توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز به رسمیت شناخته شده و به عنوان واژهای مصوب پذیرفته شده است، میتوان نتیجه گرفت که ایرادی بر استعمال آن در متون رسمی و اداری وارد نیست و جایگاه خود را در ادبیات فنی و اقتصادی کشور تثبیت کرده است.
( تعرفة ) تعرفة. [ ت َ رِ ف َ ] ( ع اِ ) صورت قیمت و ارزش متاع یا صورت مالیاتی که به کالا تعلق میگیرد چون تعرفه گمرکی. دکتر خیام پور در نشریه دانشکده ادبیات تبریز آرد: در«تعرفه گمرکی » و امثال آن که بزبان فرانسه نیز تاریف گویند در اصل تعریفه است که مصدر «عرف » به تشدید «را» را گرفته و تاء نقلی بر آن افزوده اند ولی اغلب گمان کنند که آن خود مصدری است مانند تکمله و تبصره و از این رو آن را بشکل تعرفه بدون یاء استعمال کنند و حال آن که نه لفظ «تعرفه » در لغت هست و نه صیغه «تفعله » در فعل سالم قیاسی است ولی چون کلمه مزبور از طرف فرهنگستان نیز بتصویب رسیده است شاید مانعی از استعمال آن نباشد. ( سال اول شماره دوم ص 18 ).
(تَرِ فِ ) [ ع. تعرفة ] ۱ - (مص م. ) معرفی کردن، شناساندن. ۲ - (اِ. ) فهرست قیمت کالاها. ۳ - صورت مالیات و عوارضی که به اجناس تعلق گیرد.
۱. فهرست و سیاهۀ قیمت کالاها.
۲. (اقتصاد ) صورت مالیات و عوارضی که به کالاها تعلق می گیرد: تعرفهٴ گمرکی.
۳. برگ شناسایی.
۴. (اسم مصدر ) [قدیمی] شناسایی.
۵. (اسم مصدر ) [قدیمی] شناساندن.
شناساندن، برگ شناسایی، فهرست وسیاهه قیمت کالاها
۱ -( مصدر ) معرفی کردن شناساندن. ۲ -( اسم ) شناسایی. ۳ - ( اسم ) ورق. شناسایی. ۴ - فهرست قیمت کالاها. ۵ - سیاه. مالیات و عوارضی که بامتعه تعلق گیرد.
رجوع شود به:حقوق و عوارض
تعرفة
معرفی کردن، شناساندن.
فهرست قیمت کالاها.
صورت مالیات و عوارضی که به اجناس تعلق گیرد.
