حوضه آبریز

حوزه آبریز

حوضه آبریز. حوضهٔ آبریزیا حوضهٔ آبخیز یا آبریز ( به انگلیسی: Drainage basin )، به قسمتی از خشکی ها گفته می شود که با توجه به شیب و شکل زمین آب ها در آنجا به پست ترین مکان موجود در پهنه آن جریان یابد. از ابتدای انشعاب ها تا پایان پستی ها زمین را حوضهٔ آبریز می نامند. به بیان دیگر وقتی باران بر پستی ها و بلندی های زمین می بارد، آب در جهت شیب زمین حرکت کرده و پس از پیوستن به هم به صورت یک رود به سمت دریا، دریاچه و … روان می شود. شکل این رود براساس شیب رودخانه به شکل مستقیم یا مار پیچ در می آید. در صورتی که شیب رودخانه کم باشد به شکل مارپیچ و اگر تند باشد به شکل مستقیم در می آید. منطقه ای که رواناب های سطحی آن در یک مسیر مشخص حرکت کرده و در یک نقطه متمرکز شوند حوضهٔ آبریز نام دارد.
پست ترین مکان یک حوضه ممکن است دریا، دریاچه، باتلاق، رود و … باشد که معمولاً نام آن را بر روی حوضهٔ آبریز مورد نظر می گذارند. مرز جدایی حوضه های آبریز از یکدیگر معمولاً منطبق بر خط الرأس کوهستان است.
برای بیان چیستی آبخیز تعریف های متفاوتی ارائه شده که تقریباً همه برهم منطبق است، از جمله:
• عرصه ای که رواناب ناشی از بارش بر روی آن، توسط آبراهه ها جمع آوری می شود و به یک خروجی نظیر رودخانه، آب انباشت، تالاب، دریاچه و دریا هدایت می شود. به عبارتی دیگر حوضه آبریز تمامی سطحی را در بر می گیرد که آب های سطحی در آن منطقه به سمت نقطه یا محل مشخصی جریان می یابد.
• قسمتی از خشکی ها که با توجه به شیب و شکل زمین آب ها در آنجا به پست ترین مکان موجود در پهنه آن جریان یابد.
• وقتی باران بر پستی ها و بلندی های زمین می بارد، آب در جهت شیب زمین حرکت کرده و پس از پیوستن به هم به صورت یک رود به سمت دریا، دریاچه و … روان می شود. منطقه ای که رواناب های سطحی آن در یک مسیر مشخص حرکت کرده و در یک نقطه متمرکز شوند حوضه آبریز نام دارد.
• پهنه ای از زمین که بارش های طبیعی آن از طریق زهکشی به پیکرهٔ آب بزرگ تر هدایت می شود.
• حوضه آبریز، محدوده یا منطقه ای از زمین است که آب سطحی ناشی از باران و ذوب برف یا یخ به سمت یک نقطه واحد جمع می شود، که معمولاً نقطهٔ خروجی حوضه است، که در آنجا آب ها به یک پیکردهٔ آبی مثل یک رودخانه، دریاچه، مخزن سد، پای رود، تالاب، دریا یا اقیانوس می پیوندند.

حوضه آبریز. حوضۀ آبریز (drainage basin)
(یا: پهنۀ آبگیر) ناحیه ای از خشکی که با سامانۀ رودخانه ای۱، (رودخانه و شاخابه های آن) زهکشی می شود. این ناحیه شامل آب های سطحی و سفره های آب زیرزمینی در چرخه ای آب شناختی۲ است. حوضه های آبریز با آبخیز ۳ها از هم جدا می شوند و نمونه ای از سامانۀ باز۴ند، زیرا سامانه برای ورود و خروج آب باز است. مثلاً، آب بر اثر بارندگی وارد، و با ریختن به دریا یا با تبخیر از سامانه خارج می شود.river systemhydrological cyclewatershedopen system

پهنه‌ای از زمین که بارش‌های طبیعی آن ازطریق زهکشی به پیکرۀ آب بزرگ‌تر هدایت می‌شود