بنده

بنده. [ ب َ دَ / دِ ] ( اِ ) پهلوی «بندک ». پارسی باستان «بندکه ». از مصدر بستن، جمع آن بندگان. در پهلوی «بندکان ». عبد. غلام. مقابل آزاد. ( حاشیه ٔبرهان قاطع چ معین ). مرکب از بند و ها که کلمه نسبت است و وضع آن در اصل برای عبید و جواری بوده زیرا که در بند آیند و بفروخت میروند و جمع آن به الف و نون قیاسی است و به ها و الف نیز آمده. ( غیاث ) ( از آنندراج ). مقابل خواجه. سید و مولی. ( یادداشت بخط مؤلف ). بنده. فتی. عبد. ولید. اسیر. ( ترجمان القرآن ). برده و عبد و عبید و غلام و چاکر و لاچین و زرخرید و خانه زاد. ( ناظم الاطباء ). برده. عبد. عبید. غلام زرخرید ( در مورد مرد ). ( فرهنگ فارسی معین ). تیم. مربوب. نخه. رِق. رقیق. رقبه. مولی. ( منتهی الارب )

(بَ دِ ) [ په. ] ( اِ. ) ۱ - مخلوق خداوند. ۲ - برده. ۳ - نوکر، غلام. ۴ - مطیع، فرمانبردار. ۵ - من، اینجانب.

۱. غلام زرخرید، غلام، چاکر، برده.
۲. انسان نسبت به خداوند.
۳. لقبی که گوینده برای تواضع به خود می دهد، من: بنده چندین بار خدمت رسیدم.

چاکر، غلام، برده، زرخرید، نقیض آزاد، بندگان جمع
( اسم ) ۱ - برده عبد عبید غلام زر خرید ( در مورد مرد ). یا بند. خدا. الف - عبد خدا عبدالله. ب - انسان کامل. ۲ - نوکر چاکرخدمتکار. یا بند. درگاه. غلام حاضر در درگاه. یا بند. مخلص. چاکر اخلاصمند. ۳ - مطیع فرمانبردار. یا بند. فرمان. مطیع فرمان. ۴ - من این جانب نویسنده گوینده ( در هنگام گفتن و نوشتن کلم. ( بنده ) را بجای ( من ) بمنزیل. اظهار ادب بکار میبرند. ظاهرا در اول ( این بنده ) و من ( بنده ) بود بعد به تخفیف ( بنده ) شده ) جمع: بندگان. یا بند. خانه. خان. من ( کوچکتر در مقابل بزرگتر استعمال کند ). یا بنده بی تقصیرم. بمن مربوط نیست.

منسوب به بند؛ گرفتار، اسیر، دربند، برده، نوکر، غلام، مطیع، فرمانبردار، بنده خدا.
(مؤدبانه): لقبی که گوینده هنگام صحبت کردن از خود برای ابراز تواضع و فروتنی به خود می‌دهد، من، اینجانب.

💡 تا راه برد بنده به شکرانهٔ صحت ایجاد نمودند در اجسام سقم را

💡 شرم آبروی بنده نگهداشتی و کس از من سخنی جز به مدارا نشنودی

💡 بخند بر همه عالم که جای خنده تو راست که بنده قد و ابروی تست هر کژ و راست