سونات

[ فر. ] (اِ. ) قطعه ای از موسیقی که برای یک یا دو ساز ساخته شود.

قطعۀ موسیقی برای ساز مرکب از سه و گاهی چهار بند که برای یک یا دو نوازنده ساخته شده باشد.

قطعه ایست از موسیقی و خاص آلات موسیقی مرکب از سه تا چهار بند دارای خصایص مختلف. دیگر موسیقی سمفنیک مثل سمفونی و کنسرتو و غیره.

{sonata} [موسیقی] 1. قطعه ای سازی برای یک یا چند تکنواز، معمولاً در چند پویه، که در دوران باروک شکل گرفت 2. شاخص ترین فرم موسیقی غرب از دوران کلاسیک به بعد که دارای سه بخش گشایش و گسترش و بازگشایش است

سونات ( به فرانسوی: sonate، به ایتالیایی و انگلیسی: sonata ) فرمی موسیقایی است که معمولاً برای ساز تک نواز ( solo ) یا موسیقی مجلسی ( گروه کوچکی از سازها ) نوشته شده باشد. سونات معمولاً در دو یا چهار موومان که همه در یک کلید ولی از لحاظ درون مایه متفاوت اند تصنیف می شود. سونات، چه از لحاظ لغوی و چه از لحاظ اجرا، در تقابل با فرم کانتات است. واژهٔ کانتات به معنای «آواز خواندن» است و این فرم هم توسط افراد گروه کر یا تک خوان اجرا می شود، اما سونات که به معنای «به صدا درآوردن» است، فقط برای اجرا به وسیلهٔ ساز تصنیف می گردد. این فرم به صورت فزاینده در طول تاریخ موسیقی کلاسیک اهمیت یافته است و از آن برای تفهیم اصول و قواعد آهنگسازی در مقیاس های بزرگ ( نظیر سمفونی ) استفاده شد.
برای بیشتر سازهای موسیقی در فرم سونات موسیقی تصنیف شده است.
در دوران باروک، سونات غالباً برای یک یا چند ساز و تقریباً همیشه به همراه قسمت باس ( برای سازهای بم نظیر کنترباس و فاگوت ) تنظیم می شد. بعد از دورهٔ باروک، آثاری که در این فرم ساخته شده بودند به ویژه برای تک نوازی و اغلب موارد ساز شستی دار، یا سازی تک به همراه یک ساز شستی دار نوشته می شدند؛ مثلاً در دورهٔ کلاسیک، سونات ها بیشتر برای پیانو نوشته می شدند و هنگامی که سوناتی برای ساز ویولن نوشته می شد، قسمتی هم برای پیانو در نظر گرفته می شد.

سونات (sonata)
در موسیقی، اثری برای تکنواز یا گروه کوچک هم نوازان که از یک یا چند موومان تشکیل می شود. نام آن نشانۀ این مطلب است که چنین اثری نه وابسته به یک متن نوشتاری و شعر است و نه از یک فرم رقصی از پیش موجود پدید آمده است، بلکه اثری است با یک فرم مشخص.

قطعه‌ای از موسیقی که برای یک یا دو ساز ساخته شود.

💡 از حیث قدرت و هیجان، آپاسیوناتا شبیه سونات شماره ۸ (پاتتیک) است، ولی قدرت و ارزش آن از لحاظ فنی به‌مراتب بیش از آن است. یک بار آنتون شیندلر (۱۷۹۵–۱۸۶۴)، دوست و شاگرد بتهوون، منظورِ آهنگ‌ساز را از جملات هیجان‌آورِ این سونات سؤال کرد؛ بتهوون گفت: طوفان شکسپیر را در این قطعه بیابید.

💡 برخی از کارهای اولیه گریگ شامل سمفونی (که بعداً آن را نادیده گرفت) و یک سونات پیانو است. او همچنین سه سونات ویولن و یک سونات ویولنسل نوشت. گریگ همچنین موسیقی حیرت‌انگیزی را برای نمایش هنریک ایبسن (پیر گینت) ساخت که شامل اثر معروف او با عنوان در قصر پادشاه کوهستان است و «سوئیت هولبرگ»[ح] که ابتدا برای پیانو نوشته شده بود ولی بعداً توسط آهنگساز برای ارکستر زهی تنظیم شد.

💡 سونات پیانو شماره ۲۳ لودویگ فان بتهوون اپوس ۵۷ در فا مینور، بزرگ‌ترین سونات بتهوون در دورهٔ دوم سونات‌های اوست. کرانس، یکی از ناشران آثار بتهوون در هامبورگ، در ۱۸۳۸ نام آپاسیوناتا را برای این سونات انتخاب کرد و از این جهت به این نام مشهور شده‌است. این اثر در طی سال‌های ۱۸۰۴ و ۱۸۰۵ نوشته و اولین بار در ۱۸۰۷ در وین منتشر شد.