سمفونی

سمفونی. [ س َ ف ُ ] ( فرانسوی، اِ ) قطعه موسیقی که برای اجرا بوسیله ادوات کنسرتی ساخته میشود. ( فرهنگ فارسی معین ).

(سَ فُ ) [ فر. ] (اِ. ) آهنگی که برای ارکستر کامل ساخته شود.

قطعۀ موسیقی، شامل چهار بخش که توسط یک ارکستر کامل نواخته می شود.

قطعه موسیقی برای نواختن باسازهای مربوط
( اسم ) قطعه موسیقی که برای اجرا به وسیله ادات کنسرتی ساخته میشود.

{symphony} [موسیقی] یکی از انواع موسیقی غربی برای سازگان بزرگ که نوع کلاسیک آن معمولاً دارای چهار پویه است و ساختار پویۀ اول آن به فرم سونات است

سَمفونی ( به فرانسوی: symphonie )، از کلمهٔ یونانیِ Συμφωνία ( symphonia ) به معنی هم صدایی و هم آوایی گرفته شده است.
سمفونی در موسیقی کلاسیک به قطعه ای ارکسترال گفته می شود که از چند بخشِ مجزّا به نام موومان تشکیل شده باشد و موومان اول دارای فرم سونات است. فرم سمفونی درحقیقت همان فرم چهار بخشی یا چهارموومانه است و فرمی سازی است و به ندرت در فرم آوازی ( مانند موومان چهارم سمفونی نهم بتهوون ) ساخته می شود.
قدمت سمفونی به سدهٔ هجدهم میلادی در اروپا بازمی گردد. یوزف هایدن، ولفگانگ آمادئوس موتسارت، و به ویژه لودویگ فان بتهوون در شکل گیری آن تأثیر به سزایی داشته اند.
امروزه سمفونی رایج ترین اجرای هم نوازی در ارکستر سمفونیک است. این فرم از اوایل سدهٔ قرن هجدهم از اوورتور های اپرا ریشه گرفته و حدود نیم قرن پس از آن به عنوان یک اثر مستقل تحول و گسترش یافته است. هر سمفونی قطعه ای بلند و دارای حجم زیاد برای ارکستر است و معمولاً چهار موومان ( قسمت ) مجزا دارد و در میانِ اجرای کلِ اثر، ارکستر به خاطر تأکید بر جداییِ هر یک از قسمت ها، به مدتِ چند ثانیه بازمی ایستد و موومانِ بعدی را آغاز می کند. گاه نیز، بسته به نظرِ آهنگساز، بلافاصله موومان بعدی اجرا می شود. قسمت اول یا بیش از یک قسمت، فرم سونات دارد. فرم سونات چنان عمومیتی در موومان اولِ سمفونی ها و دیگر آثار یافته است که گاهی این فرم را «فرم موومان اول» می نامند.
چهار موومان سمفونی بیشتر فرمال هستند و بر روی طرح و نظم از پیش پرداخته ای ترکیب می شوند. سمفونی در طی دوره های موسیقی تغییر یافته، دارای فرمولی کامل و دقیق نیست، و با دگرگونی های زیادی در سازبندی، محتوا و فرم، همراه بوده است ولی فرم چهار قسمتی عمومیت بیشتری یافته است.
• موومان اول: تمپوی تند ( فرم سونات )
• موومان دوم: تمپوی آهسته ( فرم سونات یا روندو یا تم و واریاسیون )
• موومان سوم: تمپوی تند و سه ضربی فرم منوئه یا سه قسمتی ( ABA ) یا اسکرتسو
• موومان چهارم: تمپوی تند فرم «روندو» یا «تم و واریاسیون» و فرم های دیگر. موومان چهارم می تواند ترکیبی از سه قسمت قبلی باشد و به عنوان نقطهٔ اوج سمفونی برای پایان در نظر گرفته شود.
در اینجا نمونه های فرم سمفونی در آثار آهنگسازان دوره های مختلف مشاهده می شود.
• یوزف هایدن: سمفونی شماره ۹۴ ( شگفتی )
سمفونی (ترانه کلین بندیت). «سمفونی» تک آهنگی از گروه موسیقی سبک الکتروپاپ کلین باندیت، به همراهی سارا لارشن است که در ۱۷ مارس ۲۰۱۷  ( ۲۰۱۷ - 03 - ۱۷ ) منتشر شد.
این تک آهنگ در چارت های اسکاتلند، بریتانیا در رتبه اول و در چارت های، فنلاند، سوئیس، جزو ده ترانه اول قرار گرفت.

سَمْفونی (symphony)
ساختۀ موسیقایی پیچیده و مفصل برای ارکستر، که طبق سنت از چهار موومان جداگانه اما مرتبط تشکیل شده است. سمفونی از فرم هایی ساخته شده است، همچون فرم سونات، اوورتور ایتالیایی، و کنسرتو گروسّو. هایدن فرم تمام عیار سمفونی را پدید آورد، که موومان های آهسته، منوئه، و آلِّگرو داشت. موتسارت و بتهوون (که به جای منوئه از اسکِرتسو استفاده کرد) این فرم را گسترده تر ساختند، و سمفونی پس از تغییرهای گوناگون و یافتن جوهره ای نمایشی به صورت آثار نیمه برنامه ای برامس، چایکوفسکی، بروکنر، آنتونین دوورژاک، مالر، سیبلیوس، وون ویلیامز، والتر پیستون، پروکوفیف، شوستاکوویچ درآمد.

آهنگی که برای ارکستر کامل ساخته شود.

💡 نخستین ارکستر سمفونیک تهران در سال ۱۲۸۷ برابر با ۱۹۰۸ میلادی پس از انقلاب مشروطیت توسط غلامحسین مین باشیان از افسران ارتش راه‌اندازی شد. نخستین کنسرت فیلارمونیک در محل شهرداری تهران برگزار شد.

💡 این ارکستر زیرمجموعه فیلارمونیک پنانگ است، در سابق به نام گروه کر و ارکستر سمفونی ایالت پنانگ معروف بود، که در سال ۱۹۹۶ تأسیس شده بود.

💡 او خواننده‌ای با مجموعه آوازی وسیعی از اپرا تا جاز و موسیقی پاپ است. در موسیقی کلاسیک کارهای اپرایی و آوازی باخ و موتسارت و برلیوز را اجرا می‌کند. در عرصه موسیقی جاز با برد ملداو همکاری کرده‌است. کنسرت‌های زیادی از موسیقی پاپ همراه با ارکستر سمفونیک داشته‌است.

💡 آوازخوانی لیریک به عرصهٔ موسیقی عامه‌پسند نیز وارد شده است. خواننده‌هایی چون مونتسرات کابایه و لوچیانو پاواروتی گهگاه با خوانندگان موسیقی عامه‌پسند همکاری کرده‌اند. از انتهای دههٔ ۱۹۹۰ گروه‌های سمفونیک متال از خواننده‌های زن (حتی کر) که آواز لیریک تمرین کرده‌اند برای خواندن برخی قطعات استفاده کرده‌اند.

💡 سمفونی شماره ۱ او (در سُل مینور) را، از جهت حس ناامیدی و خشونتی که در آن هست، با سمفونی شماره ۵ بتهوون مقایسه کرده‌اند. مئول سمفونی شماره ۱ خود را در همان سال (۱۸۰۸) تصنیف کرد.

💡 رهبر کنونی ارکستر سمفونیک بوستون «آندریس نلسونس» (رهبر ارکستر اهل لتونی) و رهبر ارکستر پیشین و بازنشستهٔ آن برنارد هایتینک است.