ذلیل

مترادف‌ها

خوار، حقیر، پست، بی‌مقدار، رسوا

متضادها

عزیز، شریف، با عزت، بزرگ

لغت نامه دهخدا

ذلیل. [ ذَ ] ( ع ص ) خوار. ( دهار ). مهین. زبون. حقیر.داخِر. مقابل عزیز، ارجمند، باارج. ج، اَذِلَّة، ذِلال، اَذِلاّء:
بی دل شود عزیز، که گردد ذلیل و خوار.فرخی.آلتونتاشیان همه ذلیل شدند و برافتادند. ( تاریخ بیهقی ص 706 ).
خوکی زدر درآمد در پوست میش پنهان
بگریخته ز شیران مانده ذلیل و مسکین.ناصرخسرو.مر دانش را ذلیل چو گرشاسب و روستم
راعیش را رهی چو بلیناس و دانیال.ناصرخسرو.با سبکسار کس، مکن صحبت
تا نمانی حقیر و خوار و ذلیل.ناصرخسرو.امروز من چو خار و گیاام ذلیل و پست
از باغ بخت چون کندم هر زمان بلا.مسعودسعد.رأی او را ذلیل گشته قدر
عزم او را مطیع گشته قضا.معزی.اقوال پسندیده مدروس گشته... و مظلوم محق ذلیل و ظالم مبطل عزیز. ( کلیله و دمنه ). وجود مبارک خود را ذلیل عزت و اسیر شوکت و رهین منّت بیگانه نساخت. ( ترجمه تاریخ یمینی چ طهران ص 447 ).
بر من از صد هزار عزت بیش
آنکه باشم ذلیل و خوارتو من.عطار.|| گنه کار. || رام. مطیع. نرم. ( دهار ). آسان. ذُل ُّ ذلیل؛ خوارکننده یا بسیار خوارکننده. || ذلیل گردیدن. اعتراف. لشو. انقماع. || اقهار. || ذلیل گردانیدن. تذلیل. اضراع. کأص. اعیاء. اقماع.
ذلیل. [ ذِل ْ لی ] ( ع ص ) ذلیل کننده. مُذِل.

فرهنگ معین

(ذَ ) [ ع. ] (ص. ) خوار، زبون. ج. اَذِلاّ ء یا اَذِلّه.، ~ مرده دشنامی است کسان را.

فرهنگ عمید

پست و زبون، خوار.

فرهنگ فارسی

خوار، پست وزبون، اذلاجمع
( صفت ) ۱ - خوار زبون حقیر اذلائ اذله و ذلال. یا ذلیل مرده دشنامی است کسان را.

ویکی واژه

خوار، زبون.
اَذِلاّ ء یا اَذِلّه.؛ ~ مرده دشنامی است کسان را.

جمله سازی با ذلیل

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب

💡 اشاره ای است کفایت کنون به دولت تو دعا کنم که شود دشمنت ذلیل و تباه

💡 ذلیل عشقم ازیرا دلیل من شده اند هوای او به هوان و نعیم او به نحیب

💡 و گفت: خدای عز وجل عزیز نکند بنده ای را به عزی عزیزتر از آنکه به وی نماید خواری نفس خویش، و ذلیل نکند بنده ای را به ذلی ذلیلتر از آنکه محجوب کند او را تا ذل نفس نبیند.

💡 لشکر از فتح و ظفر داری و شاهان را ذلیل روز کوشش لشکر تو زین دو لشکر کرده اند

💡 همان که او به تو جان داد نان دهد چه کنی ز بهر فانی، جانِ عزیز خوار و ذلیل

💡 تدبیر این که پیش عزیزان مصر جود خود را نسازم از سبکیها ذلیل و خوار

💡 انسانی که همواره به کارهای ننگین و غیرمنصفانه روی می‌آورد، در نهایت در میان مردم به عنوان فردی ذلیل و بی‌مقدار شناخته خواهد شد و احترام از دست می‌دهد.

💡 هیچ‌کس دوست ندارد در شرایط سختی که تحت فشار قرار گرفته است، احساس ذلیل بودن و بی‌عرضگی کند، زیرا عزت نفس بخش مهمی از وجود هر انسان است.

💡 تاریخ نشان داده است که حاکمان ظالمی که فقط به فکر منافع شخصی خود بودند، در نهایت به شکلی ذلیل و خوار در برابر عدالت و مردم سقوط کردند.