گرمای نهان

{latent heat} [فیزیک] گرمایی که در طی فرایند تغییر حالت هر واحد جِرم یا مول ماده در دما و فشار ثابت جذب یا گسیل شود

گرمای نهان ( به انگلیسی: Latent heat ) گرمایی است که ماده در هنگام تبدیل از حالتی به حالت دیگر از دست داده یا جذب می کند. نام دیگر گرمای نهان «گذار فازی» است. این لفظ در سال ۱۷۵۰ میلادی توسط جوزف بلک برگزیده شد. این کلمه از لفظ لاتین Latere به معنای پنهان کردن گرفته شده است. اکنون این لغت به آنتالپی تبدیل نیز تعبیر شده است.
اثر گرما در چنین دگرگونی هایی برگشت پذیر است. گرمای جذب شده توسط یک جامد در هنگام مایع شدن در نقطه ذوب را گرمای نهان ذوب و گرمای جذب شده توسط یک مایع برای تبدیل شدن به بخار در فشار یک اتمسفر و در نقطه جوش را گرمای نهان تبخیر می گویند. این تغییر زمانی که تغییر فاز جامد به مایع داریم گرماگیر و در جهت عکس گرماده است. برای مثال در اتمسفر زمانی که یک مولکول آب از سطح آب بخار می شود، انرژی توسط مولکول های آب به بستهٔ هوایی با دمای کمتر منتقل می گردد. این بستهٔ هوایی آب بخار شدهٔ کمتری نسبت به اطراف خود دارد. از آنجایی که باید بر نیروهای جاذب بین ذرات آب غلبه کنیم، مرحلهٔ تبدیل یک بستهٔ آبی به یک بستهٔ بخاری نیازمند گرفتن انرژی است. اگر آب بخاری فشرده شده و به شکل مایع یا جامد تبدیل گردد، انرژی ای که قبلاً برای تبخیر شدن گرفته شده بود به صورت گرمایی محسوس آزاد می شود. انرژی زیاد آنتالپی انقباض بخار آب موجب می گردد که بخار آب از آب جوش در گرمادهی بهتر باشد.
معادلهٔ گرمای نهان ذوب به این صورت است : Q = m L
• Q {\displaystyle Q}:مقدار انرژی دریافتی یا آزاد شده هنگام تغییر فاز بر حسب کیلوژول ( k J {\displaystyle kJ} )
• m {\displaystyle m}: جرم مادهٔ مورد نظر بر حسب کیلوگرم ( k g {\displaystyle kg} )
• L {\displaystyle L}: گرمای نهان ویژهٔ یک مادهٔ مشخص ( k J k g {\displaystyle {\frac {kJ}{kg}}} )
گرماهای نهان را معمولاً بر حسب واحد ژول بر مول می سنجند. گرماهای نهان انتروپی های تغییر فاز هستند.
گرمای نهان آب به عنوان تابعی از دما تغییر می کند. یک رابطه تجربی از مرتبه سه می تواند برای تحلیل این رفتار استفاده شود.
در این رابطه دما بر حسب °C و گرمای نهان بر حسب k J k g بیان می شوند.

گرمای نهان (latent heat)
در فیزیک، گرمایی که جسم در دما و فشار ثابت، حین تغییرحالت، مثلاً از جامد به مایع یا برعکس، جذب یا دفع می کند.

گرمایی که در طی فرایند تغییر حالت هر واحد جِرم یا مول ماده در دما و فشار ثابت جذب یا گسیل شود.

💡 تغییر فاز به ابررسانایی مدت زیادی مورد بحث بین دانشمندان بوده است. در حالی که آزمایش‌ها نشان می‌دادند که این تغییر از مرتبهٔ دوم است، بدین معنی که گرمای نهانی در این تغییر وجود ندارد، در دههٔ ۱۹۷۰ محاسبات این احتمال را مطرح کردند که شاید این تغییر وضعیت را بتوان با لحاظ کردن نوسانات بلند برد در میدان مغناطیسی، تغییر فازی نوع اول به حساب آورد.