این کلمه در زبان فارسی به معانی مختلفی اشاره دارد که در زیر به توضیحات کاملتری درباره این واژه پرداخته میشود:
معانی اصلی:
متکبر و خودخواه: گرانسر به معنای فردی است که خود را برتر از دیگران میداند و به نوعی خودخواه و متکبر است. این معنا به شخصیتهایی اشاره دارد که در تعاملات اجتماعی خود به دیگران بیاحترامی میکنند و خود را در مقام بالاتری قرار میدهند.
خودسر: این واژه همچنین به افرادی اطلاق میشود که به طور مستقل و بدون توجه به نظرات و خواستههای دیگران عمل میکنند و در تصمیمگیریها به خودشان تکیه میکنند.
معانی دیگر:
صاحب سپاه انبوه (سپهسالار): در برخی متون تاریخی، گرانسر به معنای فرمانده یا سپهسالار نیز به کار میرود، که به فردی با قدرت و نفوذ در زمینه نظامی اشاره دارد.
مست و مخمور: گرانسر همچنین میتواند به معنای فردی مست یا مخمور باشد، که به حالت غیر طبیعی و غیراخلاقی او اشاره دارد.
خشمگین و غضبناک: این واژه ممکن است به افرادی که در حالت خشم و غضب هستند نیز اطلاق شود.
گران سر. [ گ ِ س َ ] ( ص مرکب ) متکبر و مُدمّغ. ( از برهان ). کنایه از جاهل و متکبر. ( آنندراج ):
اگر خسیسی بر من گران سر است رواست
که او زمین کثیف است و من سماء سنا.خاقانی. || صاحب لشکر و سپاه انبوه که او را سپه سالار نیز خوانند. ( برهان ). || مست. مخمور. ( از آنندراج ):
در قصب سه دامنی آستئی دو برفشان
پای طرب سبک برآر ارچه ز می گران سری.خاقانی.شاه گران سر ز می خوش اثر
باد و مباداش گرانی بسر.امیرخسرو ( از آنندراج ). || غضبناک. خشمین. خشمن. رنجیده خاطر. آزرده خاطر:
شاه است گران سر ارچه رنجی
زین بنده جان گران ندیده ست.خاقانی.
( ~. سَ )(ص مر. ) متکبر، خو د خواه.
۱. متکبر، خودخواه، خودسر، مغرور.
۲. مست.
۱ - آنکه خود را برتر از دیگران داند متکبر مغرور: اگر خسیسی برمن گران سر است رواست که او زمین کثیف است و من سمائ سنا. ( خاقانی ) ۲ - صاحب سپاه انبوه سپهسالار. ۳ - مست و مخمور: در قصب سه دامنی آستیی دو برفشان پای طرب سبک بر آرا زچه زنی گرانسری. ( خاقانی ) ۴ - خشمگین غضبناک.
کنایه ازمتکبر، خودخواه، خودسر
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 گرانسر است ز باده هنوز نرگس مست ز دست لاله مگر نوش کرد جام عقار
💡 خنگش به چه ماند به یکی باد سبکسیر گرزش به چه ماند به یکی کوه گرانسر
💡 ازین دو وجه برون نیست کاین گرانسری اش ز تا جداری کبر است یا ز رنج خمار