گذشتگی
کلمهی «گذشتگی» در فارسی به معنای حالتی است که فرد از گذشته خود یا دیگران میگذرد و بخشندگی، مدارا و عفو را در رفتار و کردار خود نشان میدهد. این واژه همچنین در معنای اخلاقی و انسانی، اشاره به بخشیدن خطاها و کوتاهیهای دیگران دارد و شخص گذشتگر کسی است که کینه و خشم را کنار میگذارد. در متون عرفانی و فلسفی، گذشتگی نشاندهنده رهایی از تعلقات دنیوی و نفسانی و حرکت در مسیر سلوک و بزرگواری فردی است. علاوه بر این، گاهی گذشتگی به معنای گذشته بودن زمان یا اتفاقی نیز بهکار میرود و در متون ادبی میتواند اشاره به یادگارها و آثار باقیمانده از گذشته داشته باشد. به طور کلی، گذشتگی هم ویژگی اخلاقی و انسانی را نشان میدهد و هم میتواند حالت زمانی یا معنوی را توصیف کند و در ادب فارسی و عرفان جایگاه ویژهای دارد.
مترادفها
بخشش، گذشت، تسامح
متضادها
کینهتوزی، انتقامجویی، لجاجت
لغت نامه دهخدا
گذشتگی. [ گ ُ ذَ ت َ / ت ِ ] ( حامص ) گذشت. فداکاری: از جان گذشتگی. از جان گذشتن. از خود گذشتن.
فرهنگ فارسی
گذشته بودن. در ترکیب آید: از جان گذشتگی از خود گذشتگی.
جمله سازی با گذشتگی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 مجنون به گرد من نرسد در گذشتگی چون گردباد، راست ز محمل گذشته ام
💡 نقصان نکرده است کسی از گذشتگی وصل نبات یافت چو بید از ثمر گذشت
💡 تا بارگاه فقر شکوه که میرسد بیدل گذشتگیست جنیبتکش شهم
💡 گر از گذشتگی گذری می شوی تمام ورنه گذشتن از سر دنیا تمام نیست
💡 به هیچ حال مده دامن گذشتگی از کف الم شمر همه گر باشد از طرب نگذشتن