کاتالیزور

کاتالیزور، یک قطعه کوچک اما حیاتی در سیستم اگزوز خودرو به شمار می‌رود که نقش مهمی در کاهش آلاینده‌های ناشی از موتور ایفا می‌کند. وظیفه این قطعه تبدیل گازهای خروجی موتور به گازهایی با آلایندگی کمتر و آسیب‌زایی کمتر است. کاتالیزورهای خودرو معمولاً از فلزات گران‌بهایی نظیر پلاتین، پالادیوم و رودیوم ساخته می‌شوند. هنگامی که گازهای آلاینده از سیستم اگزوز موتور به آن وارد می‌شوند، این فلزات از طریق واکنش‌های شیمیایی، گازهای مضر را به گازهای کمتر آلاینده‌ای مانند نیتروژن، دی‌اکسید کربن و بخار آب تبدیل می‌کنند. به این ترتیب، کاتالیزورهای خودرو به کاهش آلودگی هوا و کاهش گازهای گلخانه‌ای کمک می‌کنند. معمولاً اگزوز خودرو در بخشی از سیستم اگزوز نصب می‌شود. نقش آن در خودرو و تأثیر آن بر کاهش آلودگی هوا بسیار حائز اهمیت است و در غیاب آن‌ها، خودروها به منابع آلوده‌کننده طبیعت تبدیل خواهند شد. اگرچه بسیاری از خودروهای قدیمی فاقد آن بودند، اما در حال حاضر، استفاده از آن در خودروها در بسیاری از کشورها الزامی است. استفاده از آن ها در صنعت خودروسازی به منظور کاهش آلاینده‌های خروجی موتورها از دهه 1960 آغاز گردید. در ابتدا، کاتالیزورهای قلع و جیوه به کار گرفته می‌شدند که به شدت برای محیط‌زیست مضر بودند. در دهه 1970،  سه‌جزئی انواع طراحی و توسعه یافتند که شامل اکسیداسیون، اختلاط هوا و سوخت و تبدیل اکسید نیتروژن به نیتروژن بودند. در دهه 1980، انواع چهار جزئی به بازار آمدند که به طور گسترده‌ای در خودروهای جدید به کار می‌روند و قابلیت کاهش آلاینده‌ها و بهبود عملکرد خودرو را دارند. در سال 1990، انواع پیشرفته‌تری با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند فناوری نانو و تکنولوژی پلاسما توسعه یافتند. امروزه، استفاده از انواع در خودروهای درون‌سوز الزامی است و بسیاری از کشورها قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای کاهش آلاینده‌های خروجی خودروها وضع کرده‌اند. این فناوری همچنین در صنعت نفت و گاز به عنوان روشی برای کاهش آلاینده‌ها در فرآیند تولید مورد استفاده قرار می‌گیرد.