فیوض

این واژه جمع کلمه «فیض» است و در زبان عربی و فارسی در معانی مرتبط با بخشش، عطا، ریزش خیر و رسیدن نعمت از منبعی بلندمرتبه به کار می‌رود. این اصطلاح بیشتر در متون عرفانی و فلسفی استفاده می‌شود و به انواع گشایش‌های معنوی، الهی و حتی مادی اشاره دارد که از سوی خداوند یا یک منبع فیاض صادر می‌شود. در مفهوم لغوی، «فیض» به معنای جاری شدن و سرریز شدن چیزی مانند آب از منبعی پر است و «فیوض» بیانگر کثرت این بخشش‌ها و جریان‌های رحمت است. در متون دینی، فیوض الهی به معنای نعمت‌ها و برکاتی است که بدون محدودیت از سوی خداوند به مخلوقات می‌رسد و شامل رزق، هدایت، آرامش و رحمت می‌شود. در نگاه عرفانی، فیوض به تجلیات الهی و انوار معنوی گفته می‌شود که بر قلب سالکان و بندگان خاص نازل می‌گردد و موجب رشد روحی و تقرب به حق می‌شود. این واژه همچنین در ادبیات فلسفی به معنای صدور وجود و کمال از علت نخستین به موجودات پایین‌تر به کار می‌رود. در این معنا، جهان هستی نتیجه فیوض پیوسته از مبدأ هستی تلقی می‌شود که بدون آن هیچ موجودی بقای خود را حفظ نمی‌کند. این کلمه در متون اخلاقی نیز به معنای الطاف و بخشش‌های معنوی است که انسان‌ها از طریق عمل صالح و ارتباط با خداوند دریافت می‌کنند. بنابراین این واژه بار معنایی گسترده‌ای از رحمت، بخشش، جریان خیر و اتصال وجودی میان خالق و مخلوق را در خود جای داده است.