شیرخشک یک محصول لبنی است که از تبخیر آب موجود در شیر تازه به دست میآید. این فرآیند باعث میشود که شیر به صورت پودری و با عمر طولانیتری برای نگهداری و استفاده در آینده تبدیل شود. این محصول به عنوان یک منبع غنی از پروتئین، کلسیم و سایر مواد مغذی شناخته میشود و در بسیاری از محصولات غذایی و دسرها مورد استفاده قرار میگیرد.
فرآیند تولید
شیر تازه ابتدا پاستوریزه میشود تا میکروبها و باکتریها از بین بروند. سپس آب موجود در شیر با استفاده از روشهای مختلفی مانند اسپری درایینگ (پاشش و خشککردن) یا رولر درایینگ (خشککردن بر روی سیلندر داغ) تبخیر میشود. بعد از خشک شدن، شیر به صورت پودری در میآید و سپس بستهبندی میشود تا از رطوبت و آلودگی محافظت شود.
کاربردها
مواد غذایی: این محصول به عنوان یک ماده اولیه در تهیه انواع محصولات غذایی، از جمله دسرها، بستنی، کیکها، و غلات صبحانه استفاده میشود.
غذاهای کودک: شیرخشک مخصوص کودکان و نوزادان به عنوان یک جایگزین برای شیر مادر یا شیر تازه به کار میرود.
صنعتی: در صنعت غذایی برای تولید فراوردههای لبنی، پودرهای پروتئینی و مکملهای غذایی به کار میرود.
مزایا
شیرخشک به دلیل عدم وجود آب، میتواند برای مدت طولانیتری نسبت به شیر تازه نگهداری شود. این محصول سبکتر و کمحجمتر از شیر مایع است و به راحتی قابل حمل و نگهداری است. شیرخشک حاوی پروتئین، کلسیم، و ویتامینهای ضروری است و میتواند به عنوان یک منبع مغذی در رژیم غذایی روزانه مصرف شود.
شیرخشک. [ خ ُ ] ( اِ مرکب ) شیر که خشک کنند و به صورت گرد درآورند. رجوع به ترکیب شیرخشک در ذیل ماده شیر شود. || قسمی از شیرخشت. ( ناظم الاطباء ). شیرخشت. ( از انجمن آرا ) ( از آنندراج ) ( یادداشت مؤلف ). شیرخشت، و آن شبنم مانندی است که در خراسان بر نوعی از درخت بید نشیند. ( برهان ). بیدخشت. کلمه شیرخشک معرب شیرخشت است. ( یادداشت مؤلف ). به فارسی شیرخشت است و طبیعت وی گرم بود و بهترین آن بود که شقاق بود مانند صمغ. ( از اختیارات بدیعی ). رجوع به شیرخشت شود.
( اسم ) ماده ایست از ترکیب قندهای مختلف درست شده و در نتیجه خراش وارد بر روی پوست برخی گیاهان از قبیل کاروان کش به دست می آید. شیر خشت از لحاظ ترکیبات شیمیایی جزو من ها محسوب می شود و در تداوی به جهت لینت یا به جای مسهل به کار می رود و چون طعم مطبوع و شیرینی دارد مورد توجه است. بهترین شیر خشتها شیر خشت خراسان و هرات است که از گیاه کاروان کش بدست می آید. در دیگر نقاط ایران نیز از گیاه گپ شیر شیر خشت به دست می آورند. به همین جهت این گیاه را به نام شیر خشت نیز نامیده اند شیر خشک شیر خاشاک. یا شیر خشت شهری. شیر خشتی است که از گیاه گپ شیر گرفته می شود و مرغوبیت شیر خشت هراتی را ندارد. یا شیر خشت هراتی. شیر خشتی است که از گیاه کاروان کش به دست می آید و بهترین نوع شیر خشت است.
{dried milk, milk powder, dehydrated milk} [علوم و فنّاوری غذا] شیر کاملی که رطوبت آن کاهش یافته و به صورت پودری با ماندگاری بسیار درآمده باشد
شیر کاملی که رطوبت آن کاهش یافته و بهصورت پودری با ماندگاری بسیار درآمده باشد.