سیر دریا یا سیحون یکی از رودهای مهم آسیای مرکزی است که به طول تقریبی ۲۷۰۰ کیلومتر جریان دارد. این رود از مرتفعات شرقی نجد ایران، به ویژه از نواحی کوهستانی در شمال شرقی ایران سرچشمه میگیرد و به سمت شمال غربی حرکت میکند و در نهایت به دریای آرال، که به دریای خوارزم نیز معروف است، میریزد.
سیر دریا یکی از دو رود اصلی است که به دریای آرال میریزد، رود دیگر آمو دریا (یا آمو) است. این رود نقش مهمی در تأمین آب کشاورزی و زندگی مردم مناطق اطراف خود دارد.
متأسفانه، در سالهای اخیر، کاهش آب ورودی به دریای آرال به دلیل استفاده بیش از حد از آب سیر دریا برای کشاورزی و پروژههای آبیاری، منجر به خشک شدن این دریا و بروز مشکلات زیستمحیطی جدی شده است.
سیردریا. [ دَرْ ] ( اِخ ) سیحون. رودی است در آسیای مرکزی بطول 2700 کیلومتر که از مرتفعات شرقی نجد ایران سرچشمه گرفته بر دریای آرال ( دریای خوارزم ) ریزد. ( فرهنگ فارسی معین ). رجوع به سیحون شود.
یا [سیحون] رودیست در آسیای مرکزی بطول ۲۷٠٠ کیلومتر که از مرتفعات شرقی نجد ایران سرچشمه گرفته بدریای آرال ( دریای خوارزم ) ریزد.
یا سیحون. رودیست در آسیای مرکزی
سیردریا
(جغرافیا): نام دیگر آن سیحون بوده و در تألیفات هرودوت به رود ارس تشبیه شده، ولی رود دجله و رود ولگا هم مطرح هستند. در روایات قدیم رانگی را با سیردریا همسان شناختهاند؛ اما قصد دعا کننده برای ویشتاسپسس این بوده که وی بزودی به نهری دست یابد که مشابه رودهای جاری در بهشت است.
💡 نیست غمگین گوهرم ازتنگی جا در صدف می کند ازآبداری سیر دریا در صدف
💡 از گریبان صدف بهر چه آرم سر برون من کز آب گوهر خود سیر دریا میکنم
💡 به خاموشی محیط معرفت کن جان گویا را به جان بی نفس چون ماهیان کن سیر دریا را
💡 دوتوف متولد کازالینسک در ایالت سیر دریا (در حال حاضر کازالی در قزاقستان) بود. او فارغالتحصیل از سواره نظام و مؤسسه مهندسی شرکت مهندسی نظامی-فنی دانشگاه نیکلایف) و از کارکنان همان آکادمی (۱۹۰۸)بود. او دستیار فرمانده از هنگ قزاق در طول جنگ جهانی اول شد.