واژه «سنگواره» در علوم زمینشناسی و دیرینهشناسی به بقایای باقیمانده از جانداران گذشته گفته میشود که در لایههای سنگی زمین حفظ شدهاند و اطلاعاتی درباره حیات در دورانهای بسیار قدیم زمین ارائه میدهند. این بقایا میتوانند شامل استخوانها، دندانها، پوستهها، اثر پاها یا حتی ردهای فعالیت جانداران باشند که طی میلیونها سال در اثر فرآیندهای طبیعی درون سنگها تثبیت شدهاند. در زبان انگلیسی، واژه «fossil» برای این مفهوم به کار میرود و به هر نوع اثر یا بقایای موجودات زندهای اشاره دارد که به شکل طبیعی در سنگها یا رسوبات زمین باقی ماندهاند. سنگوارهها به دانشمندان کمک میکنند تا تاریخچه تکامل جانداران و تغییرات محیطی زمین را در دورههای مختلف زمینشناسی بررسی کنند. فرآیند تشکیل سنگواره معمولاً زمانی رخ میدهد که بقایای جاندار پس از مرگ به سرعت در رسوبات دفن شده و در طول زمان تحت فشار و تغییرات شیمیایی به مادهای سنگی تبدیل شوند. این فرآیند بسیار طولانی است و ممکن است میلیونها سال طول بکشد تا یک فسیل کامل شکل بگیرد. در مجموع، سنگواره یا فسیل یکی از مهمترین شواهد علمی برای شناخت گذشته زمین و موجودات زنده است و نقش اساسی در درک تاریخ طبیعی، روند تکامل و تغییرات زیستمحیطی سیاره زمین دارد.
سنگواره
لغت نامه دهخدا
سنگواره. [ س َ رَ / رِ ] ( اِ مرکب ) بقایای متحجر شده موجودات زنده اعصار قدیمه. این بقایا علم به احوال موجودات گذشته را بمقیاس بسیارزیادی برای ما روشن میکنند و نیز در تشخیص نسبی طبقات زمین مؤثرند. فسیل.
فرهنگ معین
(سَ رَ یا رِ ) (اِمر. ) فسیل، بقایای موجودات زندة گذشته های دور که به صورت سنگ درآمده باشد.
فرهنگ عمید
آثار و بقایای موجودات زندۀ قدیمی (حیوانی یا نباتی ) مانند استخوان و دندان و صدف و امثال آن ها که از زمان های قدیم در داخل طبقات زمین باقی مانده و به صورت سنگ درآمده است و از مطالعۀ آن ها می توان تا حدی به احوال جانداران قدیم و همچنین عمر طبقات زمین پی برد، فسیل.
فرهنگ فارسی
بقایای متحجر شده موجودات زنده اعصار قدیمه. این بقایا علم به احوال موجودات گذشته را به مقیاس بسیار زیادی برای ما روشن میکنند و نیز در تشخیص سن طبقات زمین موثرند فسیل.
دانشنامه آزاد فارسی
سَنْگْواره (fossil)
سنگواره اولیه خفاش متعلق به 52 میلیون سال پیش
(یا: فسیل) اثر، نقش، یا بقایای واقعی جانور یا گیاهی محفوظ مانده در سنگ. سنگواره ها در دوره های تشکیل سنگ، بر اثرِ انباشت تدریجی رسوب روی بستر دریا یا دریاچه و طی میلیون ها سال به وجود آمده اند. سنگواره ممکن است جای پا، اثرِ فرورفته، یا نقشِ برجسته باشد. سنگواره های معدودی دست نخورده مانده اند، از آن جمله است ماموت های فسیل شده در یخ های سیبریایی یا حشرات به دام افتاده در صمغ درختان. علم بررسی و مطالعۀ سنگواره ها دیرین شناسی است. دیرین شناسان با بررسی بقایای سنگواره های هر ناحیه اطلاعات فراوانی دربارۀ تاریخچۀ زمین شناختی آن ناحیه استنتاج می کنند. تاکنون حدود ۲۵۰هزار گونه سنگواره کشف شده است. به نظر می رسد این رقم کمتر از یک به ۲۰هزار گونه ای باشد که در جهان وجود داشته اند. خُردسنگواره ها به اندازه ای کوچک اند که فقط با میکروسکوپ دیده می شوند و عبارت اند از فسیل دانه های گَردۀ گل، پاره های استخوان، باکتری ها، و بقایای جانداران و گیاهان دریایی ذرّه بینی، مانند روزن داران و دیاتومهها.
ویکی واژه
فسیل، بقایای موجودات زندة گذشتههای دور که به صورت سنگ درآمده باشد.
جمله سازی با سنگواره
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 اقتصاد سبز، انرژی سبز که پایهٔ آن انرژی تجدیدپذیر است را هم دربر میگیرد و تلاش میکند تا جایگزین سوخت سنگوارهای شود و به نگهداری انرژی برای هنگامهٔ ضرورت و ناچاری بپردازد.
💡 در تاریخ ۱۹ ژوئیه ۲۰۰۱ یک سنگواره جمجمه با پیشینهٔ ۷ میلیون سال زیر شاخه ساحلمردم چادی با نام مستعار تومای به معنای امید به زندگی در چاد در قاره آفریقا شناسایی شد. این سنگواره ممکن است قدیمیترین سنگواره یافته شده از انسانتباران باشد.
💡 هدرلیچکا بر خلاف بسیاری از پژوهشگران آن زمان که مبدا انسان را آسیای میانه میدانستند بر این باور بود که نخستین گهوارهٔ انسانها اروپا بودهاس، چرا که کهنترین سنگوارههای انسانی در این قاره یافت شدهاند. امروزه هردوی این نگرهها فراموش شدهمیباشد و نظریههای تازه انسان را برآمده از آفریقا میدانند.