آلودگی نوری

آلودگی نوری
{light pollution} [نجوم ] وجود نور مصنوعی که رصد در آسمان شب را دشوار می کند

آلودگی نوری. آلودگی نوری ( به انگلیسی: Light pollution ) نوعی آلودگی است که به روشن شدن بیش از حد یک محیط بر اثر نورهای مصنوعی گفته می شود. آلودگی نوری باعث کم فروغ شدن ستارگان و اجرام آسمانی در آسمان می شود و مانند تمام انواع دیگر آلودگی، به بوم سازگان آسیب می رساند.
تعریف علمی: نورهای مصنوعی که در زمان یا مکان نامناسب از استاندار خود خارج شده و با کیفیت نامطلوب محیط زیست و آسمان شب را آزاردهنده و آلوده می سازند. آلودگی نوری یکی از اثرات جنبی زندگی صنعتی شهری است. به طور ساده وقتی پرتوهای نور یک چراغ درست به سمت زمین نشانه نرفته است و بخشی از آن ( به دلیل نصب غلط یا استفاده از حباب پریزماتیک ) به آسمان می رود باعث برافروختگی سیاهی آسمان و آسیب به محیط زیست می شود. برافروختگی آسمان زمانی بهتر دیده می شود که از شهرها دور شده باشید. به گنبدهای نوری در بالای سر شهرها آسمان تاب ( Sky Glow ) می گویند.
برخی از منابع تولید آلودگی نوری در شهرها به شرح ذیل است: نور تابلوهای تبلیغاتی و بیلبوردها، نور خیابان ها و میدان ها، نورپردازی المانهای شهری نظیر پرچم، مجسمه، پل و…، نورپردازی ساختمان ها و برجها هستند. تحقیقات نشان می دهند که ۸۳٪ مردم جهان در آلودگی نوری زندگی می کنند. این رقم در اروپا و ایالات متحده به ۹۹٪ می رسد. آلودگی نوری در اغلب موارد ناشی از استفاده بیش از حد، نا درست و تنظیم نشده از چراغ ها و سیستم های روشنایی است. در حدود ۸۰٪ آمریکایی ها، ۶۰٪ اروپایی ها و در مجموع یک - سوم از مردم کره زمین به دلیل آلودگی نوری، توانایی مشاهده کهکشان راه شیری را از دست داده اند.
در این تعریف سه واژه زمان، مکان و کیفیت از اهمیت خاصی برخوردار است که بیشتر درباره آن صحبت می کنیم.
زمان نامناسب: ممکن است در ساعاتی از روز از نور مصنوعی استفاده شود که نیازی به آن نیست. این حالت می تواند در زمانی رخ دهد که نور خورشید به حد کافی فضای داخل اتاق را روشن می کند اما از روی عادتی اشتباه، روشنایی داخل با نورهای مصنوعی افزایش می یابد نمونه دیگر در راهروها و پارکینگ هایی هستند که ممکن است ساعت ها درآنجا ترددی وجود نداشته اما چندین چراغ به طور دائم روشن باشد.
توجه داشته باشید که صحبت از مهندسی روشنایی در زمانی شکل می گیرد که منابع طبیعی روشنایی مانند خورشید، یا وجود ندارند یا فضای مورد نظرمان را به حد کافی روشن نمی سازند؛ بنابراین اگر نور روز تأمین کننده روشنایی مطلوب است اما از نور لامپ ها در کنار آن استفاده می شود، با مصداق واضحی از زمان نامناسب روبرو هستیم.

وجود نور مصنوعی که رصد در آسمان شب را دشوار می‌کند.

💡 ثعبان در شرایط رصدی به نسبت خوب، تقریباً راحت پیدا و دیده می‌شود. اگرچه پیدا کردن ستاره قطبی امروزی، با امتداد دو ستارهٔ انتهای صورتواره هفت اورنگ (به آن ملاقه یا شیر جوش هم می‌گویند) یعنی دبّه و مراق، روش بسیار شناخته شده‌ای است، اما کمتر گفته شده که با امتداد ستاره‌های داخلی ملاقه، می‌توان در ۱۵ درجه‌ای مغرز به ثعبان رسید. ثعبان آن قدر پرنور نیست که در مناطقی با آلودگی نوری زیاد، دیده شود.

💡 این یکی از ده‌ها ضرر‌ آلودگی نوری بود. پرندها از مفیدترین جانداران روی زمین هستند که در کنترل آفات، افزایش حاصلخیزی خاک، تامین غذای آبزیان، گرده‌افشانی و… نقش بسیار پر رنگی دارند. پس به خاطر جان خودمان و کودکان‌مان هم که شده باید بیشتر مراقب پرنده‌ها باشیم.

💡 آلودگی نوری در مناطق مسکونی شهری نیز به یکی از مشکلات تبدیل شده است. نورهای شدید امنیتی و نصب شده به صورت نامناسب برخی از ساختمان‌ها باعث آزار دید مردم می‌گردد. نصب صحیح این نورها می‌تواند به میزان زیادی این معضل را حل کند.

💡 بیشترِ این رصدها برای اعضا است. از آنجا که در شهر، آلودگی نوری فراوانی وجود دارد پس رصد خارج از شهر می‌تواند فرصتی خوب برای دیدن آسمانِ واقعی باشد.

💡 رادیو تلسکوپ‌ها دارای دیش‌های بزرگی هستند که به صورت تکی یا چند تایی کار می‌کنند و معمولاً برای جلوگیری از تداخل امواج الکترومغناطیسی منتشر شده از تلویزیون و رادیو و رادار و… در مکان‌های خالی از جمعیت واقع شده‌اند این دقیقاً مانند تلسکوپ‌های نوری است که باید از آلودگی نوری پرهیز کند.