آتوسا یک نام دخترانه با ریشههای تاریخی عمیق است که در تاریخ ایران و به ویژه در دوران هخامنشیان جایگاه ویژهای دارد. این نام به طور خاص به دو شخصیت تاریخی مهم اشاره دارد که هر دو در تاریخ ایران باستان تأثیرگذار بودهاند.
دختر کوروش بزرگ
آتوسا، دختر کوروش بزرگ و همسر داریوش بزرگ، یکی از مهمترین شخصیتهای تاریخ هخامنشی است. او در حدود سالهای ۵۵۰ تا ۴۸۵ پیش از میلاد زندگی میکرد و مادر خشایارشا، پادشاه معروف هخامنشی، بود. او به عنوان همسر داریوش بزرگ، نقش مهمی در سیاست و قدرتطلبی آن دوران ایفا کرد. وی به خاطر قدرتطلبی، درایت و اقتدارش شناخته شده است و به عنوان یکی از تأثیرگذارترین زنان در تاریخ هخامنشیان محسوب میشود.
اگرچه در منابع تاریخی به صراحت درباره مذهب او سخنی به میان نیامده، اما نامش به عنوان نمادی از نام زرتشتی هتوئسه شناخته میشود که نشاندهنده پیروی او از آیین زرتشت است. همچنین، هرودوت، تاریخنگار یونانی، در روایتهای خود به آتوسا و تأثیر او در جنگهای ایرانیان و یونانیان اشاره کرده است.
دختر اردشیر دوم
آتوسا دیگر شاهزاده هخامنشی، دختر اردشیر دوم و همسر دوم اردشیر دوم بود. او پس از مرگ وی، با اردشیر سوم ازدواج کرد. او مادر ارشک، یازدهمین شاهنشاه هخامنشی بود. او به عنوان همسر پادشاهان، میتوانست در تصمیمگیریهای سیاسی و نظامی مؤثر باشد و به نوعی بر سرنوشت کشور تأثیر بگذارد.
معنی اسم
این نام به صورت یونانی Utauθa در زبان فارسی باستان آمده است و به معنای «حیلهگرِ خوب» یا «بخشندهِ خوب» میباشد. همچنین، برخی پژوهشگران معتقدند که این نام به معنای «زبر دست» نیز در فرهنگها ثبت شده است.
( آتوسا ) نام چند شاهزاده خانم ایرانی در عهد هخامنشی و مشهور ترین آنان دختر کوروش زن داریوش اول مادر خشایار شای اول است ٠ وی در [ ایرانیان ] اشیل نقش مهمی دارد ٠
اسم: آتوسا (دختر) (یونانی) (تاریخی و کهن) (تلفظ: ātusā) (فارسی: آتوسا) (انگلیسی: atusa)
معنی: نام دختر کوروش پادشاه هخامنشی، ( از یونانی Atossa )، ( در اوستایی ) زَبَردست، ( اَعلام ) ) نام چند شاهزاده خانم ایرانی عهد هخامنشی و مشهورترین آنان دختر کوروش بزرگ، زن داریوش اول و مادر خشایارشای اول است [حدود سال پیش از میلاد]، ) ( در اوستا ) هوتَئُسا ( =آتوسا ) مادینه، و نیز نامِ شه بانوی دوست داشتنی گشتاسب شاه، نام مادر داریوش کبیر و دختر کوروش کبیر آتوسا بوده است
آتوسا. آتوُسا
نام چند زن بلندپایه در روزگار هخامنشیان. آتوسا در زبان اوستایی هوتَئوسا ضبط شده است. هُوتَئوسا در متون پهلوی اشکانی خُودُوس، در پهلوی ساسانی هُوتُوس و در تاریخ طَبَری خُطُوس آمده است؛ این کلمه را می توان «صاحبِ ران های زیبا» ترجمه کرد. تَئوسا به معنی رانِ فربه و هُو به معنی زیبا است. در اَوِستا نام زن کِی گُشتاسب کیانی است. آتوسا نام دختر کوروش اول، دختر کوروش کبیر و دختر کوچک اَردَشیر هخامنشی دوم بود.
یا هوتائوستا یکی از زنان خویشاوند ویشتاسپهخامنشی. آتوسا را دختر کورش نام میبرند. آتوسا به تناوب همسر کمبوجیهدوم و گئوماتایمغ و داریوش بودهاست. در جلد ششم شاهنامه پرتوی دقیقتر بر این مسايل در آغاز داستان لهراسپیان افکنده شدهاست.
💡 آتیلا حجازی (زاده ۲۲ تیر ۱۳۵۵) بازیکن بازنشسته و مربی فوتبال است. وی پسر ناصر حجازی بوده و آتوسا حجازی خواهر اوست.
💡 همچنین ۷ زن ایرانی نیز تاکنون موفق به کسب عنوان استاد بزرگ شطرنج زنان شدهاند، که عبارتند از: شادی پریدر، آتوسا پورکاشیان، سارا خادم الشریعه، درسا درخشانی، غزل حکیمیفرد، میترا حجازیپور و مبینا علی نسب. که در این میان سارا خادم الشریعه و درسا درخشانی به درجه استاد بینالمللی شطرنج هم رسیدهاند.
💡 او همراه با آتوسا، بامه و آپاکیش جزو چهار زن خانواده شاهی است که اسمش در لوحهای گلی هخامنشی ثبت شدهاست.
💡 خَشایارشای یکم (پارسی باستان: 𐎧𐏁𐎹𐎠𐎼𐏁𐎠) مشهور به خَشایارشای بزرگ پسر داریوش بزرگ و آتوسا، دختر کوروش بزرگ، پنجمین شاهنشاه هخامنشی در میانه سالهای ۴۸۵ تا ۴۶۵ پ.م. است.
💡 داریوش بزرگ پسران بسیاری داشت و بزرگترین آنها اَرتهبَرزَن بود، با این وجود داریوش بزرگترین فرزندش از آتوسا، یعنی خشایارشا را به جانشینی برگزید. خشایارشا در سال ۴۸۶ پ. م در سن ۳۴ سالگی و پس از مرگ پدرش به پادشاهی رسید. او بر کشوری فرمان میراند که پرجمعیتترین شاهنشاهی تاریخ جهان را دارا بوده و ۴۲ درصد از جمعیت کل جهان در این محدوده زندگی میکردند.
