برجاس

لغت نامه دهخدا

برجاس. [ ب ُ ] ( اِ ) نشانه تیر و غیره. ( غیاث اللغات ). نشانه تیر باشد اندر هوا. ( حاشیه فرهنگ اسدی ). آماجگاه و نشانه تیر و غیره و عرب آنرا که در هوا نشانه تیر کرده باشند برجاس گویند و آنرا که در زمین نشانه کنند هدف خوانند. ( برهان ) ( آنندراج ) ( صحاح الفرس ). نشانه تیر که بلند برآرند به نیزه یابرچوبی. ( شرفنامه منیری ). نشانه گاه تیر باشد. ( فرهنگ اسدی ). نشانه اندر هوا. ( مهذب الاسماء ). هدف تیر که برچوبی نصب کنند. غرض. ( ناظم الاطباء ) ( یادداشت مؤلف ). برجاس هدف و غرضی است در هوا که بدان رمی شود وجوهری گمان برده است که این کلمه مولد است. ( از اقرب الموارد ). ج، براجیس. ( اقرب الموارد ):
منجمان آمدند خلخیان
ابا سطرلابها چو برجاسا.ابوالعباس عباسی ( از فرهنگ اسدی ).سوی او جست چو تیری سوی برجاسی
بایکی داسی ماننده الماسی.منوچهری.برجاس او بسر بر گه باز و گه فراز
چون چاکری که سجده برد پیش شاه ری.منوچهری.تیر وهم تو کز کمان بجهد
نجم برجیس باشدش برجاس.مسعودسعد.دل حسود تو نالان و مضطرب بادا
ز تیر حادثه مانند سینه برجاس.سیدحسن غزنوی.نشانه کردم خود را بگونه گونه گناه
نشانه چه که برجاس تیر خذلانم.سوزنی.چون بسوی دل او تیر سؤال سائل
تیر غازی برود راست ببرجاس و هدف.سوزنی.بفرمود تا آن جماعت را بردار... کنند... و تیر را برجاس سازند. ( نامه تنسر ).
کسان مرد راه خدا بوده اند
که برجاس تیر بلا بوده اند.سعدی ( آنندراج ).- برجاس وار؛ نشانه مانند. همانند نشانه و هدف:
وین هدهد بدیع درین اول ربیع
برجاس وار تاجی بر سر نهاده وی.منوچهری.|| سنگی که در چاه اندازند تا چشمه های آن گشوده و آب آن خوشمزه گردد.( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). || علامتی که از سنگ سازند مانند نشان و علامت راه. ( منتهی الارب ).

فرهنگ معین

(بُ ) [ ع. ] ( اِ. ) هدف، نشانة تیر. آماجگاه.

فرهنگ عمید

هدف، نشانۀ تیر، آماجگاه: کسان مرد راه خدا بوده اند / که برجاس تیر بلا بوده اند (سعدی۱: ۲۹۰ ).

فرهنگ فارسی

هدف، نشانه تیر، آماجگاه
( اسم ) هدف نشان. تیر آماجگاه.

ویکی واژه

هدف، نشانة تیر. آماجگاه.

جمله سازی با برجاس

💡 هند در حال حاضر با مسئله آغاز رشد جمعیت و چالش کاستن از نابرابری اقتصادی و اجتماعی روبروست. اگرچه از آغاز استقلال، میزان فقر عمدتاً به خاطر انقلاب سبز و انجام اصلاحات اقتصادی کاهش چشمگیری یافته‌است، اما همچنان به عنوان یک معضل جدی پا برجاست.

💡 سنگ هم به حال من‌ گریه‌ گر کند برجاست بی‌تو زنده‌ام یعنی مرگ بی‌اجل دارم

💡 اگر در خدمتشان فترت است عقیده سنتشان برجاست. اگر کار ایشان تباه است فضل تو آشکار است. خداوندا! بفضل خود جرم ایشان بپوش، بلطف خود کار ایشان بساز.

💡 - شهر تاریخی انشان یکی از شهرهای کهن و تاریخی ایران در ناحیه بیضا که در مناطق سردسیر فارس قرار داشت و ویرانه‌های آن نزدیک آبادی تپه ملیان برجاست. یاقوت حموی، به نقل از حمزه اصفهانی، می‌نویسد: نام بیضا تازی شده کلمه فارسی «دَر اِسفید» احتمالاً دژ سپید است. نام فارسی آن، نَسا، نَسایک / نَساتک / نَشانک بود.

💡 بنا به بررسی ذبیح‌الله صفا نسخه‌هایی از دیوان فرقتی در کتابخانه ملی پاریس برجاست، شامل قصیده، ترکیب، ترجیع، غزل، قطعه، رباعی و مثنوی که مجموعاً حدود دوهزار بیت است.

💡 آتشی بود و نه پیداست از او غیر از دود گلشنی بود و نه برجاست از او غیر حشیش