بخش مراقبت‌های ویژه

{intensive care unit, ICU} [علوم سلامت] بخشی در بیمارستان که بیمارانِ نیازمند به پایش و مراقبت مستمر در آن نگهداری می شوند

بخش مراقبت های ویژه یا آی سی یو ( به انگلیسی: Intensive care unit ( ICU ) ) از بخش های تخصصی در بیمارستان است که خدمات مراقبت های ویژه پزشکی را به بیماران ارائه می دهد. بخش مراقبت های ویژه همچنین با نام های آی تی یو ( Intensive therapy unit ) , ( Intensive Treatment Unit ) و سی سی یو ( Critical Care Unit ) نیز شناخته می شود. کادر پزشکی آموزش دیده مانند پزشکان مراقبت های ویژه و پرستاران مراقبت های ویژه در این بخش فعالیت می کنند. بیماران معمولاً با بیماری ها و موارد تهدید کنندهٔ زندگی مانند سندرم زجر حاد تنفسی و شوک عفونی و پس از جراحی های عمده و با خطر بالا در بخش مراقبت های ویژه بستری می شوند.
در این بخش، بیماران به طور لحظه ای و شبانه روزی تحت پایش قرار داشته و درمان ها به صورت تهاجمی و نیمه تهاجمی انجام می شود. منظور از نیمه تهاجمی سامانه های پایش مستقیم مانند اندازه گیری مستقیم فشار خون درون سرخ رگ یا درون جمجمه و ایجاد و تحریک تنفس درون نای توسط دستگاه تنفس مصنوعی است. بیشتر تجویز دارویی، داروهای مراقبت ویژه بوده که به بیماران داده می شود. بخش مراقبت قلبی ریوی که به اختصار به آن سی پی یو نیز می گویند در بخش مراقبت های ویژه قرار گرفته است، و در اینجا امید به زندگی برای بیماران وجود دارد.
بخش مراقبت های ویژه در هر بیمارستان معمولاً به انواع زیر تقسیم می شود:
• مراقبت های ویژه کودکان Pediatric Intensive Care Unit ) PICU )
• مراقبت های ویژه سیار Mobile Intensive Care Unit ) MICU )
• مراقبت های ویژه جراحی Surgical Intensive Care Unit ) SICU )
• مراقبت بیماران قلبی ریوی ( Cardiopulmonary Unit )
• مراقبت های ویژه نوزادان NICU ( Neonetal Intensive Care Unit )
در ایران، ریاست بیمارستان موظّف است یک نفر از پزشکان شاغل در آن بیمارستان را که در مفاد دوره بالینی تخصصی خود دوره مراقبت های ویژه ( متخصصین بیهوشی، متخصصین داخلی، و متخصصین ریه ) پیش بینی شده است را بر اساس قابلیت، تجربه و تبحر علمی و عملی به عنوان ریاست بخش مراقبت های ویژه منصوب نماید. در صورتی که انتخاب رئیس بخش مراقبت های ویژه از گروه های نام برده امکان پذیر نباشد، ریاست بیمارستان می توانند از سایر گروه های تخصصی که دوره مورد تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه ها را گذرانده باشند یکنفر را به عنوان ریاست بخش انتخاب نماید.

بخشی در بیمارستان که بیمارانِ نیازمند به پایش و مراقبت مستمر در آن نگهداری می‌شوند.

💡 عباس امیرانتظام، سخنگوی دولت موقت مهدی بازرگان، پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران بازداشت و سپس در دادگاهی به ریاست محمد محمدی گیلانی به حبس ابد محکوم شد. امیرانتظام روز ۲۱ شهریور ۱۳۹۲ برای درمان به بیمارستان مراجعه می‌کند و متوجه می‌شود که محمدی گیلانی در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان بستری است و در همان لحظه به ملاقات وی می‌رود و از او عیادت می‌کند.

💡 هرچند بعضی مطالعات تحقیقی اثربخشی دعا در کاهش تب و کاهش زمان بستری شدن در بخش مراقبت‌های ویژه و بیمارستان را نشان داده و نیز بهبودی نسبی در بعضی بیماری‌های سرطانی را تأیید کرده‌است،

💡 با آزمایش‌های بسیار، نشان داده شده‌است که سطح مس و آلیاژهای آن، باکتری استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی‌سیلین را در کمتر از ۲ ساعت از زمان آلودگی نابود می‌کند. این نتایج، نویدبخش غلبه بر عفونت‌های بیمارستانی است. استفاده از مس در قسمت‌های فلزی تخت و میز بیمار، شیرآلات و دستگیره درها، سینی، سینک و...، به ویژه در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان‌ها، سبب کاهش انتقال باکتری به دیگر افراد خواهد شد.

💡 شاه آبادی در شامگاه ۲۷ بهمن ۱۳۹۶ بر اثر زخم دیابت، گرفتگی عروق پا و ایست تنفسی در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان بقیةالله بستری شد.